Przejdź do treści

Alergiczne krzyżówki – czym są? Dlaczego występują?

Dwie alergie w jednej – tak w skrócie można powiedzieć o alergiach krzyżowych. Niestety, ale jest to powszechne zjawisko. Co warto wiedzieć, jeśli my lub ktoś bliski ma skłonność do alergii?

Czy alergia krzyżowa to powszechne zjawisko?

Według danych Polskiego Towarzystwa Alergologicznego, około 30% pacjentów doświadczających reakcji alergicznych w wyniku kontaktu z pyłkami roślin, reaguje także na konkretne alergeny pokarmowe. Objawy nasilają się szczególnie w okresie największego pylenia drzew i traw, czyli wiosną i latem. Jak się okazuje, wiele dolegliwości alergików można ograniczyć poprzez wprowadzenie odpowiedniej diety eliminacyjnej.

Czym jest alergia krzyżowa?

Alergia to gwałtowna reakcja organizmu na konkretny alergen. Tego typu reakcje są “zarezerwowane” dla bakterii i wirusów, które zagrażają organizmowi. W przypadku alergików, ich układ odpornościowy jest bardziej wrażliwy, niż u zdrowych ludzi. Alergią krzyżową nazywamy sytuację, w której przeciwciała IgE, które pierwotnie zostały wytworzone w reakcji na jeden alergen, zaczynają rozpoznawać białka pochodzące z innych alergenów. Dzieje się tak, kiedy sekwencja białek pochodząca z dwóch różnych źródeł (np. zawarta w pyłku brzozy i w jabłkach) zbliżona jest do 70% i więcej. Reakcje krzyżowe zachodzą najczęściej na linii alergen wziewny-alergen pokarmowy.

Jak objawia się alergia krzyżowa?

Alergia krzyżowa to po prostu odmiana alergii, dlatego najczęściej jej objawy są zbliżone do reakcji alergicznej znanej osobie uczulonej. Wśród najpowszechniejszych objawów znajdują się:

  • katar – wodnisty, obfity
  • skurcz oskrzeli powodujący problemy z oddychaniem, charakterystyczne “świszczenie”
  • swędzenie i pieczenie w okolicy błon śluzowych, a także warg, policzków i zgięć kolan oraz łokci
  • pękające kąciki ust
  • łzawienie oczu
  • zmiany skórne, takie jak swędząca pokrzywka czy czerwone plamy

Dodatkowo często występują bóle brzucha, biegunki i wymioty. W przypadku cięższych przypadków alergii, może dojść do ataku astmy.

Brzoza – alergia krzyżowa

Bardzo wielu alergików cierpiących z powodu alergii wziewnej, reaguje na pyłki brzozy. Aż w 80% przypadków uczuleń na brzozę, dochodzi jednocześnie do alergii krzyżowych. Osoby uczulone na pyłki brzozy, w okresie jej pylenia, powinny unikać spożywania:

  • jabłek
  • kiwi
  • gruszek
  • brzoskwiń
  • moreli
  • selera
  • marchwi
  • pomidorów
  • orzechów laskowych

Oczywiście nie u wszystkich osób reakcja krzyżowa będzie występować na wszystkie wymienione wyżej produkty. Wykluczenie ich z diety zmniejsza jednak ryzyko pojawienia się komplikacji.

Trawy – alergia krzyżowa

Drugą “popularną” alergią wziewną, jest uczulenie na pyłki traw. Osoby, u których stwierdzono uczulenie na trawy i zboża, w czasie, kiedy te rośliny pylą, powinny unikać:

  • ziemniaków
  • pomidorów
  • selera
  • grochu
  • kiwi
  • orzeszków ziemnych
  • melonów

Roztocza – alergia krzyżowa

Chociaż może się to wydawać zaskakujące, osoby, które reagują alergicznie na roztocza powinny wyeliminować ze swojej diety… owoce morza. Ponieważ kontakt z roztoczami mamy przez cały rok, w przeciwieństwie do produktów wchodzących w krzyżową alergię z trawami i brzozą, niezbędne jest całkowite zrezygnowanie z ich spożywania. Jako owoce morza zaliczamy:

  • krewetki
  • ośmiornice
  • małże
  • homary

Należy też pamiętać, że większość gotowych marynat, sosów i sałatek “morskich” może zawierać śladowe ilości powyższych produktów.

Mleko – alergia krzyżowa

Nietolerancja laktozy, czyli alergia pojawiająca się po spożyciu białka mleka krowiego, dotyczy coraz większej ilości osób. Co ważne, aż w 90% przypadków, czyli niemal u wszystkich uczulonych, alergia na laktozę powoduje reakcję krzyżową z mlekiem owczym, a także mięsem wołowym i cielęcym.

Jak chronić się przed alergiami krzyżowymi?

Niestety, nie ma innego sposobu, jak unikanie kontaktu z alergenem – podobnie jak w przypadku każdej innej alergii. Specjaliści polecają odczulanie, jako sposób na pozbycie się alergii głównej, a zatem także krzyżowej. Nie we wszystkich jednak przypadkach jest to skuteczne.

Niezbędne jest wprowadzenie zmian w otoczeniu i diecie, które chociaż nie pomagają w przezwyciężeniu alergii, minimalizują jej objawy i poprawiają samopoczucie.

Twój dom to Twój azyl – jak sprawić, aby Twój dom był strefą wolną od alergenów

Domy, w których mieszkają alergicy, wymagają szczególnej uwagi w trakcie sprzątania. Jak sprawić, aby Twoje mieszkanie było bezpiecznym i komfortowym miejscem dla każdego?

Alergie są jedną z najczęściej występujących przypadłości. Większość z nas uczulona jest na przynajmniej jeden alergen, czy to pokarmowy, czy wziewny. Oczywiście nie u wszystkich reakcje alergiczne przebiegają na tyle intensywnie, aby wymagały interwencji lekarskiej lub szczególnych zabiegów. Najbardziej uciążliwe bywają alergie wziewne, szczególnie te na powszechnie występujące alergeny, takie jak kurz (roztocza). Co więcej, alergie wziewne często podlegają zasadzie krzyżowej: osoby uczulone na kurz, reagują alergicznie na sierść zwierząt, dym papierosowy i smog. Dlatego tak ważne jest dbanie o higienę w domu alergików – zarówno tych dużych, jak i małych.

1) Zacznijmy od oczywistości…

“Kurz” to tak naprawdę mieszanka różnorodnych substancji niejednorodnego pochodzenia, do których zalicza się m.in. złuszczone komórki skóry, drobinki piasku i pyłów zawieszonych w powietrzu, fragmenty pancerzyków roztoczy. Gromadzi się szybko i to dosłownie wszędzie – szczególnie na płaskich powierzchniach. Dlatego przecieranie na mokro blatów, półek, parapetów powinno być niemal codziennym standardem w domu astmatyka. Nie trzeba do tego stosować żadnych środków chemicznych – wystarczy ciepła woda z odrobiną mydła marsylskiego, albo zwykłego octu. Nie ma obaw – charakterystyczny zapach octu szybko wietrzeje i nie ma ryzyka, że nasz dom będzie nim pachnieć.

2) Pamiętaj o trudno dostępnych miejscach

Górne półki, a także wierzchy szaf i szafek kuchennych to miejsca, do których rzadko zaglądamy ze ścierką. Tymczasem, jako położone najwyżej, zbierają bardzo dużo kurzu, unoszącego się za każdym ruchem powietrza. Dodatkowo nawet najdelikatniejszy przeciąg powoduje, że kurz znajdujący się w wysokich partiach mieszkania spada na jego mieszkańców. Oczywiście trudno wymagać, abyśmy przy każdym sprzątaniu wspinali się po najwyższych meblach, dobrze to jednak zrobić przynajmniej raz w miesiącu. Można się także wspomagać oczyszczaczami powietrza, które na bieżąco będą wyłapywać unoszące się w powietrzu drobinki kurzu i zatrzymywać je w wymiennych filtrach.

3) Sprzęty AGD – przyjaciele i wrogowie

Trudno sobie wyobrazić życie bez pralki, lodówki i zmywarki, prawda? Zdecydowanie ułatwiają codzienne obowiązki. Warto jednak pamiętać, że często zakamarki wokół nich są prawdziwym siedliskiem kurzu i bakterii. Warto przynajmniej raz na parę tygodni odsunąć nasze sprzęty AGD i dokładnie poodkurzać ich otoczenie. Do pozbycia się większego brudu doskonale sprawdzają się mopy parowe.

4) Uwaga na odkurzacze

Odkurzacz w domu alergika powinien być wyposażony w filtry HEPA, przynajmniej H12. Dzięki temu będzie on pochłaniać groźne alergeny: pyłki roślin, roztocza, zarodniki grzybów. Warto wiedzieć, że tego typu filtry używane są m.in. w oczyszczaczach powietrza, co nie oznacza oczywiście, że odkurzacz można stosować zamiennie z nimi. Nie będzie jednak w trakcie pracy ponownie “wypuszczał” do domowego powietrza najgroźniejszych dla astmatyków alergenów. Na czas odkurzania – nawet najwyższej klasy odkurzaczem – dobrze, aby alergik nie przebywał w tym samym pomieszczeniu.

5) Zbędne tekstylia

Oczywiście nie chodzi o to, aby w domu astmatyka panował surowy minimalizm. Jednak z pewnością warto – także dla własnej wygody co do sprzątania – zrezygnować z grubych dywanów, ciężkich kotar i wszelkich “puszystych” mebli tapicerowanych. To dodatki i meble, na których szczególnie szybko gromadzą się alergeny.

6) Zadbaj o jakość powietrza

Wspominaliśmy już o oczyszczaczach, które odgrywają nieocenioną rolę w uzdatnianiu powietrza, zwłaszcza w sezonie grzewczym (smog) i wiosenno-letnim (pylące rośliny). Wybierając oczyszczacz, warto kierować się jego wydajnością (do pomieszczeń o jakiej kubaturze jest przystosowany) i jakością filtrów. W domu alergika nie powinno także zabraknąć nawilżacza powietrza, który zmniejsza dolegliwości związane z przesuszoną śluzówką.

 

Co pyli w grudniu? Jakie pyłki wywołują uczulenie w grudniu?

Co pyli i wywołuje uczulenia w grudniu? Chociaż to właśnie wtedy zaczyna się zima, to jednak wcale nie oznacza to, że na alergików nie czyhają żadne zagrożenia. W tym miesiącu problemem są przede wszystkim kurz, grzyby pleśniowe, a także pokarmy, które często wybieramy w okresie świąt.

Może wydawać się, że zima jest idealnym okresem dla alergików – to właśnie wtedy zanika wegetacja, czyli dochodzi do zahamowania wzrostu i rozwoju roślin, w tym także tych, które swoimi pyłkami wywołują reakcje alergiczne. W rzeczywistości jednak także i grudzień może być miesiącem niebezpiecznym dla alergików. Sprawdź, co może powodować alergie w grudniu.

Alergia. Co uczula w grudniu?

 

  • Kurz

W grudniu głównym zagrożeniem jest nadmiar kurzu. Alergia na kurz często współistnieje z wieloma innymi uczuleniami, dlatego dotyczy wielu alergików. Wynika to przede wszystkim z faktu, że zimą, ze względu na ogrzewanie domu i niski poziom nawilżenia powietrza, kurz zaczyna być bardziej uciążliwy i trudniejszy w usuwaniu. Dodatkowo, problem nasilają świąteczne porządki, więc kontakt z kurzem jest jeszcze częstszy.

 

Warto zatem zadbać wtedy o jakość powietrza, aby zmniejszyć ilość kurzu w domu. W tym przypadku, oprócz mokrej ściereczki, wsparciem może być oczyszczacz powietrza, który wychwytuje krążące w powietrzu drobinki i zatrzymuje je na filtrach. Aby powietrze miało właściwy poziom wilgoci, warto zainwestować w nawilżacz powietrza. Może być on także elementem oczyszczacza.

 

  • Grzyby pleśniowe

W grudniu zagrożeniem dla alergików są również różne grzyby pleśniowe, na przykład grzyb Aspergillus. Większe zagrożenie ze strony pleśni także związane jest z jakością powietrza w domach, a także może wynikać z problemów z właściwą wentylacją. Zimą nie wietrzymy pomieszczeń tak często, a wilgoć i zimno dodatkowo sprzyjają rozwojowi grzybów pleśniowych. Grzyby te najczęściej pojawiają się w łazienkach, kuchniach, pralniach, piwnicach.

 

Należy zatem dokładnie wysprzątać dom, zwracając szczególną uwagę na zakamarki, gdzie mogą skrywać się pleśnie. Ciepło, dobra wentylacja i brak wysokiej wilgoci pomagają w walce z grzybami pleśniowymi.

Rozwój pleśni w powiększeniu

  • Świąteczne pokarmy

W grudniu na naszych stołach zaczynają częściej pojawiać się uczulające pokarmy, na przykład owoce cytrusowe, migdały, mak, orzechy. Osoby z alergiami pokarmowymi powinny dokładnie sprawdzać składy produktów lub pytać o ich zawartość.

 

Zatem grudzień także może być miesiącem niebezpiecznym dla alergika. Chociaż nie pylą wtedy trawy lub drzewa, to jednak i tak w tym okresie może rozwinąć się alergia.

 

Więcej informacji o tym, co pyli w innych miesiącach, można znaleźć w kalendarzu pylenia.