Przejdź do treści

Alergiczne krzyżówki – czym są? Dlaczego występują?

Dwie alergie w jednej – tak w skrócie można powiedzieć o alergiach krzyżowych. Niestety, ale jest to powszechne zjawisko. Co warto wiedzieć, jeśli my lub ktoś bliski ma skłonność do alergii?

Czy alergia krzyżowa to powszechne zjawisko?

Według danych Polskiego Towarzystwa Alergologicznego, około 30% pacjentów doświadczających reakcji alergicznych w wyniku kontaktu z pyłkami roślin, reaguje także na konkretne alergeny pokarmowe. Objawy nasilają się szczególnie w okresie największego pylenia drzew i traw, czyli wiosną i latem. Jak się okazuje, wiele dolegliwości alergików można ograniczyć poprzez wprowadzenie odpowiedniej diety eliminacyjnej.

Czym jest alergia krzyżowa?

Alergia to gwałtowna reakcja organizmu na konkretny alergen. Tego typu reakcje są “zarezerwowane” dla bakterii i wirusów, które zagrażają organizmowi. W przypadku alergików, ich układ odpornościowy jest bardziej wrażliwy, niż u zdrowych ludzi. Alergią krzyżową nazywamy sytuację, w której przeciwciała IgE, które pierwotnie zostały wytworzone w reakcji na jeden alergen, zaczynają rozpoznawać białka pochodzące z innych alergenów. Dzieje się tak, kiedy sekwencja białek pochodząca z dwóch różnych źródeł (np. zawarta w pyłku brzozy i w jabłkach) zbliżona jest do 70% i więcej. Reakcje krzyżowe zachodzą najczęściej na linii alergen wziewny-alergen pokarmowy.

Jak objawia się alergia krzyżowa?

Alergia krzyżowa to po prostu odmiana alergii, dlatego najczęściej jej objawy są zbliżone do reakcji alergicznej znanej osobie uczulonej. Wśród najpowszechniejszych objawów znajdują się:

  • katar – wodnisty, obfity
  • skurcz oskrzeli powodujący problemy z oddychaniem, charakterystyczne “świszczenie”
  • swędzenie i pieczenie w okolicy błon śluzowych, a także warg, policzków i zgięć kolan oraz łokci
  • pękające kąciki ust
  • łzawienie oczu
  • zmiany skórne, takie jak swędząca pokrzywka czy czerwone plamy

Dodatkowo często występują bóle brzucha, biegunki i wymioty. W przypadku cięższych przypadków alergii, może dojść do ataku astmy.

Brzoza – alergia krzyżowa

Bardzo wielu alergików cierpiących z powodu alergii wziewnej, reaguje na pyłki brzozy. Aż w 80% przypadków uczuleń na brzozę, dochodzi jednocześnie do alergii krzyżowych. Osoby uczulone na pyłki brzozy, w okresie jej pylenia, powinny unikać spożywania:

  • jabłek
  • kiwi
  • gruszek
  • brzoskwiń
  • moreli
  • selera
  • marchwi
  • pomidorów
  • orzechów laskowych

Oczywiście nie u wszystkich osób reakcja krzyżowa będzie występować na wszystkie wymienione wyżej produkty. Wykluczenie ich z diety zmniejsza jednak ryzyko pojawienia się komplikacji.

Trawy – alergia krzyżowa

Drugą “popularną” alergią wziewną, jest uczulenie na pyłki traw. Osoby, u których stwierdzono uczulenie na trawy i zboża, w czasie, kiedy te rośliny pylą, powinny unikać:

  • ziemniaków
  • pomidorów
  • selera
  • grochu
  • kiwi
  • orzeszków ziemnych
  • melonów

Roztocza – alergia krzyżowa

Chociaż może się to wydawać zaskakujące, osoby, które reagują alergicznie na roztocza powinny wyeliminować ze swojej diety… owoce morza. Ponieważ kontakt z roztoczami mamy przez cały rok, w przeciwieństwie do produktów wchodzących w krzyżową alergię z trawami i brzozą, niezbędne jest całkowite zrezygnowanie z ich spożywania. Jako owoce morza zaliczamy:

  • krewetki
  • ośmiornice
  • małże
  • homary

Należy też pamiętać, że większość gotowych marynat, sosów i sałatek “morskich” może zawierać śladowe ilości powyższych produktów.

Mleko – alergia krzyżowa

Nietolerancja laktozy, czyli alergia pojawiająca się po spożyciu białka mleka krowiego, dotyczy coraz większej ilości osób. Co ważne, aż w 90% przypadków, czyli niemal u wszystkich uczulonych, alergia na laktozę powoduje reakcję krzyżową z mlekiem owczym, a także mięsem wołowym i cielęcym.

Jak chronić się przed alergiami krzyżowymi?

Niestety, nie ma innego sposobu, jak unikanie kontaktu z alergenem – podobnie jak w przypadku każdej innej alergii. Specjaliści polecają odczulanie, jako sposób na pozbycie się alergii głównej, a zatem także krzyżowej. Nie we wszystkich jednak przypadkach jest to skuteczne.

Niezbędne jest wprowadzenie zmian w otoczeniu i diecie, które chociaż nie pomagają w przezwyciężeniu alergii, minimalizują jej objawy i poprawiają samopoczucie.

Co pyli w kwietniu? Jakie pyłki wywołują uczulenie w kwietniu?

Co pyli w kwietniu? Tutaj znajdziesz potrzebne informacje na temat alergenów oraz na skuteczne sposoby ochrony przed alergią. Najczęściej spotykana alergia to uczulenie na pyłki drzew. W kwietniu alergię wywołują pyłki brzozy, jesionu, topoli i olszy. W kwietniu zaczynają swoje pylenie grzyby z rodziny Cladosporium. Sprawdź co wywołuje alergię w kwietniu.

Co pyli w kwietniu

„Wiosna, wiosna, wiosna ach to Ty..” chciałoby się z radości zaśpiewać z okazji pierwszych ciepłych dni w roku. Niestety wiele osób boryka się z alergią, a najczęściej odpowiadają za to pyłki roślin. Najczęstszymi objawami alergii są: katar sienny, czyli łzawiące oczy, cieknący nos i bóle głowy, często spotykanym objawem jest też wysypka skórna, a nawet atopowe zapalenie skóry, przy częstym narażeniu na alergeny grozi nam astma.

Co pyli w kwietniu?

  • Pyłki brzozy

    Pylenie brzozy zaczyna się już w miesiącu kwietniu i należy do jednych z najsilniejszych uczulających alergenów. Objawy kataru siennego ulegają nasileniu i ważnym jest, by odpowiednio się zabezpieczyć i chronić nos, bo alergeny pyłku brzozy osiadają w jego wnętrzu. Może również dochodzić do ataków duszności i bólów w klatce. Brzoza najbardziej uaktywnia się w godzinach popołudniowych i zaleca się osobom uczulonym pozostanie w domu.

  • Pyłki olszy

    Pyłek olszy, zaraz po pyłku brzozy, jest główną przyczyną nieżytu nosa. W porównaniu do innych alergenów uczulenie następuje gwałtownie, bez objawów wstępnych, rozwijających się powoli. Okres pylenia przypada na wczesną wiosnę, bezpośrednio przed pyleniem brzozy. Twierdzi się, że pyłek olszy to tak naprawdę runda wstępna przed alergenami brzozy.

  • Pyłki jesionu

    Pylenie jesionu przypada na kwiecień i ma właściwości bardzo uczulające. Jesion należy do gatunków roślin oliwkowatych, przez co dochodzi do reakcji krzyżowych z innym alergenami roślin tego gatunku,t.j. ligustru (rodzaj żywopłotu sadzonego w Polsce) i drzewa oliwne występujące głównie w rejonach Morza Śródziemnego. Osoby cierpiące, których dotyka uczulenie na pyłki jesionu, podobne objawy alergii będą odczuwać przebywając w pobliży drzew oliwnych. Częste przebywanie w okolicach drzew jesionu może doprowadzić do alergicznego nieżytu nosa, a także do astmy oskrzelowej.

  • Pyłki topoli

    Wbrew wszelkim opiniom pyłki topoli nie mają silnych właściwości uczulających. To błędne stwierdzenie jest wynikiem bardzo wysokich stężeń pyłków w powietrzu i widocznym w dużych ilościach białym puchem. Ludzie przypisują objawy cieknącego nosa, zatkanego nosa, kichania i podrażnionych oczu właśnie topoli, a głównymi przyczynami owych schorzeń są kwitnące w maju i czerwcu pyłki traw.

  • Zarodniki grzybów Cladosporium

    Liczący kilkuset gatunków grzyb. Rozwija się zarówno na zewnątrz, jak i w budynkach. Idealnym miejscem dla jego rozwoju są pomieszczenia o dużej wilgoci powietrza i źle wentylowanych. Okres jego pylenia zaczyna się już w kwietniu i kończy w październiku. Największą aktywność wykazuje zaraz po dniach deszczowych. Obok pyłków roślin, zarodniki Cladosporium są najbardziej uczulającymi czynnikami na świecie. Objawami alergii na grzyby pleśni najczęściej jest katar sienny i astma. Z racji tego, iż zarodniki są bardzo małe, z łatwością przedostają się do naszych płuc.

Alergicy borykający się z uczuleniem na pyłki roślin i grzybów powinni ograniczyć swoje wyjścia z domu, zwłaszcza w pobliże kwitnących drzew. Po przyjściu do domu bezwzględnie należy wejść pod prysznic, a ubrania przeznaczyć do prania, ponieważ pyłki osiadają na nas. Zaleca się dokładne przepłukanie oczu i gardła, aby pozbyć się nadmiaru pyłków, aby uniknąć podrażnienia.

Teraz już wiecie co pyli w kwietniu, pamiętajcie też, by zapoznać się z kalendarzem pylenia.

Sprawdź co czeka Cię w następnym miesiącu >> Co pyli w maju?

>> Wygraj z alergią naturalnie!

Alergie wziewne u dorosłych – czy uczulenie może się pojawić z wiekiem? Sposoby domowe na alergię

Alergia to jedna z najpowszechniejszych, ale jednocześnie najbardziej “tajemniczych” chorób. Może się pojawiać lub zanikać z wiekiem, a jej przebieg może być właściwy tylko dla konkretnej osoby.

Liczby mówią same za siebie. Aż 40% Polaków deklaruje obserwowanie u siebie objawów alergicznych. Co prawda, nie dotyczy to jedynie alergii wziewnych, ale także skórnych i pokarmowych, co jednak obrazuje skalę problemu. Alergie są faktem, z którym mierzy się niemal każda rodzina – jak sobie radzić z jedną z najniebezpieczniejszych jej odmian, czyli alergią wziewną?

Alergia wziewna – walka o oddech

Według danych Epidemiologii Chorób Alergicznych w Polsce, 30% polskich astmatyków nie zdaje sobie sprawy z tego, że są chorzy. Przyjmuje się, że z powodu astmy cierpi co 12 dziecko i co 19 dorosły w naszym kraju. Przyczyną numer jeden rozwoju astmy są alergie wziewne, które znacznie wyprzedzają w statystykach czynniki genetyczne.

Świadomość profilaktyki astmy jest wciąż bardzo niewielka, tymczasem nie jest to wiedza skomplikowana czy trudno dostępna. Co zrobić, aby zminimalizować ryzyko rozwoju astmy?

  • nie bagatelizować objawów alergii wziewnej
  • dokładnie poznać alergeny doprowadzające do reakcji alergicznej
  • regularnie kontrolować swój stan zdrowia u lekarza (ten punkt jest istotny niezależnie od tego, czy alergia się pojawiła, czy nie)
  • bacznie obserwować niemowlęta i dzieci, szczególnie, jeśli często chorują na przewlekłe przeziębienia i choroby układu oddechowego.

Nieleczona alergia wziewna prowadzi do znacznego dyskomfortu, a także rozwoju niebezpiecznych chorób, takich jak astma. Jej bardzo ciężka odmiana może prowadzić do niedotlenienia, co w połączeniu z naturalnym odruchem, jakim jest zdenerwowanie i panika przy braku dostępu powietrza, może mieć wyjątkowo poważne konsekwencje.

Jakie są objawy alergii wziewnej?

Istnieje szereg typowych dla alergii wziewnej objawów. Zalicza się do nich:

  • trudności z oddychaniem
  • wodnisty, uporczywy katar
  • łzawiące, zaczerwienione oczy
  • samopoczucie zbliżone do tego w trakcie przeziębienia
  • kichanie
  • suchy kaszel, który w skrajnych przypadkach może prowadzić do odruchu wymiotnego
  • drobna wysypka, tzw. “pokrzywka”.

Jakie są przyczyny alergii wziewnej?

Alergenem może być niemal wszystko. To, czy dana alergia jest wziewna, czy pokarmowa, odnosi się do tego, w jaki sposób się objawia, ale też w jaki sposób alergen zostaje wprowadzony do organizmu. W przypadku alergii wziewnej, ich “sprawcami” najczęściej bywają:

  • kurz i roztocza
  • sierść zwierząt (kotów i psów)
  • pierze
  • pleśń i zarodki grzybów
  • pyłki traw i drzew
  • substancje chemiczne (np. z detergentów)
  • dym papierosowy

Osoba uczulona wdychając powietrze wraz z alergenami, doświadcza reakcji alergicznej, która jest niczym innym, tylko reakcją obronną organizmu na działanie danej substancji. W przypadku osób zdrowych, reakcje tego typu wytwarzane są tylko względem bakterii i drobnoustrojów, faktycznie zagrażających organizmowi. U alergików ten “system obronny” jest wyjątkowo czuły i agresywnie reaguje na substancje, które (poza oczywiście dymem papierosowym czy substancjami chemicznymi) nie stanowią zagrożenia w niewielkiej dawce. Za wymienione wcześniej objawy odpowiedzialna jest histamina, wytwarzana pod wpływem alergenów w organizmie osoby uczulonej.

Dorośli alergicy

Zwykło się przyjmować, że jeśli do wieku dorosłego nie odkryliśmy u siebie objawów alergicznych, prawdopodobnie one nie wystąpią. Tymczasem ostatnie lata pokazują, że alergie mogą pojawić się w każdym wieku i dotyczyć substancji, z którymi dana osoba miała dużą styczność lub sporadyczną. Sam alergen zdaje się nie być tutaj regułą. Przyczyn nagłego występowania alergii należy raczej dopatrywać się w sposobie życia, który z jednej strony jest coraz bardziej “sterylny”, a z drugiej wymusza na nas kontakt z wieloma substancjami chemicznymi. Trujący przemysł, konserwanty w żywności, brak kontaktu z naturą, nadmierne stosowanie chemii gospodarczej w domach i smog to jedne z przyczyn. Kolejnymi są czynniki takie jak stres, brak ruchu i nadużywanie antybiotyków.

Jeśli zatem tej wiosny pojawi się u nas wodnisty katar, lekki stan podgorączkowy i łzawienie oczu, warto zapytać swojego internistę o przeprowadzenie testów alergicznych. Pozwolą one wyselekcjonować alergeny, których powinniśmy unikać lub wykluczyć alergię.

Domowe sposoby na alergię wziewną

Warto pamiętać, że alergia – wziewna i każda inna – zawsze wymaga kontaktu z lekarzem i stosowania odpowiednich leków. Istnieje jednak szereg sposobów na to, aby ulżyć swojemu złemu samopoczuciu.

  1. Dbaj o czystość – kurz i roztocza, tym bardziej zarodki pleśni, to niebezpieczne środowisko nie tylko dla alergików. Regularnie należy sprzątać mieszkanie, najlepiej używając środków pozbawionych drażniących substancji chemicznych. Na rynku aktualnie dostępnych jest wiele środków czyszczących bazujących na naturalnych składnikach, bezpiecznych dla alergików i małych dzieci.
  2. Dbaj o jakość powietrza – to, czym oddychamy, jest bardzo istotne dla naszego samopoczucia. A już na pewno, jeśli mamy alergię wziewną. Unikaj wdychania kurzu, przy sprzątaniu możesz nosić maseczkę. Internetowe mapy pozwolą Ci śledzić smog w Twojej okolicy i odpowiednio się do niego przygotować. W okresie wiosenno-letnim śledź kalendarz pyleń. Poza domem noś maskę z dobrej jakości filtrami. Pamiętaj jednak, że pyłki i smog przenikają przez szczeliny okienne i drzwi, dlatego w domu przyda Ci się oczyszczasz. Pozbędzie się on alergenów, a dodatkowo też może wysterylizować powietrze i je zjonizować.
  3. Nie stosuj żadnych leków na własną rękę – niedawno obalono mit dotyczący zbawiennego wpływu popularnego wapna na reakcje alergiczne. Z kolei stosowanie środków antyhistaminowych bez kontroli lekarza może prowadzić do uodpornienia się na nie i problemów z żołądkiem i wątrobą. W przypadku alergii wziewnych najlepsze skutki odnoszą sterydy wziewne stosowane doraźnie i inhalatory dostosowane do rodzaju alergii.
  4. Praktykuj ćwiczenia oddechowe – już 15 minut dziennie ćwiczeń zaczerpniętych np. z yogi, znacząco poprawia krążenie i pomaga odzyskać panowanie nad oddechem. Umiejętność kontaktowania się ze swoim organizmem i świadome oddychanie zwiększa dotlenienie organizmu. Co więcej, w  sytuacjach napadów astmatycznych pomaga opanować psychologiczną reakcję paniki.