Przejdź do treści

Alergiczne krzyżówki – czym są? Dlaczego występują?

Dwie alergie w jednej – tak w skrócie można powiedzieć o alergiach krzyżowych. Niestety, ale jest to powszechne zjawisko. Co warto wiedzieć, jeśli my lub ktoś bliski ma skłonność do alergii?

Czy alergia krzyżowa to powszechne zjawisko?

Według danych Polskiego Towarzystwa Alergologicznego, około 30% pacjentów doświadczających reakcji alergicznych w wyniku kontaktu z pyłkami roślin, reaguje także na konkretne alergeny pokarmowe. Objawy nasilają się szczególnie w okresie największego pylenia drzew i traw, czyli wiosną i latem. Jak się okazuje, wiele dolegliwości alergików można ograniczyć poprzez wprowadzenie odpowiedniej diety eliminacyjnej.

Czym jest alergia krzyżowa?

Alergia to gwałtowna reakcja organizmu na konkretny alergen. Tego typu reakcje są “zarezerwowane” dla bakterii i wirusów, które zagrażają organizmowi. W przypadku alergików, ich układ odpornościowy jest bardziej wrażliwy, niż u zdrowych ludzi. Alergią krzyżową nazywamy sytuację, w której przeciwciała IgE, które pierwotnie zostały wytworzone w reakcji na jeden alergen, zaczynają rozpoznawać białka pochodzące z innych alergenów. Dzieje się tak, kiedy sekwencja białek pochodząca z dwóch różnych źródeł (np. zawarta w pyłku brzozy i w jabłkach) zbliżona jest do 70% i więcej. Reakcje krzyżowe zachodzą najczęściej na linii alergen wziewny-alergen pokarmowy.

Jak objawia się alergia krzyżowa?

Alergia krzyżowa to po prostu odmiana alergii, dlatego najczęściej jej objawy są zbliżone do reakcji alergicznej znanej osobie uczulonej. Wśród najpowszechniejszych objawów znajdują się:

  • katar – wodnisty, obfity
  • skurcz oskrzeli powodujący problemy z oddychaniem, charakterystyczne “świszczenie”
  • swędzenie i pieczenie w okolicy błon śluzowych, a także warg, policzków i zgięć kolan oraz łokci
  • pękające kąciki ust
  • łzawienie oczu
  • zmiany skórne, takie jak swędząca pokrzywka czy czerwone plamy

Dodatkowo często występują bóle brzucha, biegunki i wymioty. W przypadku cięższych przypadków alergii, może dojść do ataku astmy.

Brzoza – alergia krzyżowa

Bardzo wielu alergików cierpiących z powodu alergii wziewnej, reaguje na pyłki brzozy. Aż w 80% przypadków uczuleń na brzozę, dochodzi jednocześnie do alergii krzyżowych. Osoby uczulone na pyłki brzozy, w okresie jej pylenia, powinny unikać spożywania:

  • jabłek
  • kiwi
  • gruszek
  • brzoskwiń
  • moreli
  • selera
  • marchwi
  • pomidorów
  • orzechów laskowych

Oczywiście nie u wszystkich osób reakcja krzyżowa będzie występować na wszystkie wymienione wyżej produkty. Wykluczenie ich z diety zmniejsza jednak ryzyko pojawienia się komplikacji.

Trawy – alergia krzyżowa

Drugą “popularną” alergią wziewną, jest uczulenie na pyłki traw. Osoby, u których stwierdzono uczulenie na trawy i zboża, w czasie, kiedy te rośliny pylą, powinny unikać:

  • ziemniaków
  • pomidorów
  • selera
  • grochu
  • kiwi
  • orzeszków ziemnych
  • melonów

Roztocza – alergia krzyżowa

Chociaż może się to wydawać zaskakujące, osoby, które reagują alergicznie na roztocza powinny wyeliminować ze swojej diety… owoce morza. Ponieważ kontakt z roztoczami mamy przez cały rok, w przeciwieństwie do produktów wchodzących w krzyżową alergię z trawami i brzozą, niezbędne jest całkowite zrezygnowanie z ich spożywania. Jako owoce morza zaliczamy:

  • krewetki
  • ośmiornice
  • małże
  • homary

Należy też pamiętać, że większość gotowych marynat, sosów i sałatek “morskich” może zawierać śladowe ilości powyższych produktów.

Mleko – alergia krzyżowa

Nietolerancja laktozy, czyli alergia pojawiająca się po spożyciu białka mleka krowiego, dotyczy coraz większej ilości osób. Co ważne, aż w 90% przypadków, czyli niemal u wszystkich uczulonych, alergia na laktozę powoduje reakcję krzyżową z mlekiem owczym, a także mięsem wołowym i cielęcym.

Jak chronić się przed alergiami krzyżowymi?

Niestety, nie ma innego sposobu, jak unikanie kontaktu z alergenem – podobnie jak w przypadku każdej innej alergii. Specjaliści polecają odczulanie, jako sposób na pozbycie się alergii głównej, a zatem także krzyżowej. Nie we wszystkich jednak przypadkach jest to skuteczne.

Niezbędne jest wprowadzenie zmian w otoczeniu i diecie, które chociaż nie pomagają w przezwyciężeniu alergii, minimalizują jej objawy i poprawiają samopoczucie.

Alergiku, przygotuj się na wiosnę!

Po długich zimowych miesiącach, większość z nas oczekuje na cieplejsze wiosenne dni. Niestety, radość z wyższych temperatur i słońca może być mniejsza, jeśli cierpimy z powodu alergii. Jak złagodzić objawy alergii wiosną? jak przygotować się do okresu pylenia?

Poznaj swoją alergię – wiedza to podstawa

Im więcej informacji na temat alergii posiadasz, tym lepiej. Warto znać mechanizmy, które prowadzą do powstawania alergii i rozumieć ich przebieg. Na wszelki wypadek należy znać takie pojęcia jak wstrząs anafilaktyczny i znać procedury medyczne postępowania w przypadku jego wystąpienia. Dobrze jest wiedzieć, w jaki sposób działają doraźne i regularnie przyjmowane leki. Przede wszystkim jednak każdy alergik powinien mieć wiedzę na temat tego, na co konkretnie jest uczulony i jak intensywna jest to alergia. Przed rozpoczęciem każdego sezonu pylenia, należy udać się do swojego lekarza prowadzącego-alergologa i wykonać rutynowe badania. Pozwolą one określić, czy zaszły jakieś zmiany zarówno pod względem alergicznym, jak i ogólnego stanu zdrowia. Według statystyk, z roku na rok wzrasta liczba alergików. Oznacza to, że uczulić można się w każdym wieku; nie można zatem przyjmować, że jeśli jesteśmy uczuleni na pyłki traw, nie grozi nam uczulenie np. na pyłki brzozy.

Kalendarz pyleń – szczyty pylenia roślin

Wiedza na temat tego, na co jesteśmy uczuleni, powinna iść w parze z wiedzą na temat występowania alergenów. W przypadku najbardziej popularnych alergii, jakimi są alergie wziewne ( w Polsce na różne odmiany astmy spowodowanej alergiami choruje blisko 4 mln ludzi), znajomość kalendarza pyleń jest najważniejszym czynnikiem profilaktyki dobrego samopoczucia.

Powyżej zaprezentowane dane są poglądowe i mogą ulegać pewnym wahaniom. W dobie dzisiejszych zaburzeń klimatycznych, okresy wegetacyjne roślin ulegają zmianom – jednak nie większym, niż kilka tygodni.

Uzupełnienie apteczki

Jeśli zbliża się okres wzmożonej ekspozycji na szkodliwy alergen, koniecznie należy uzupełnić swoją apteczkę. Wszystko zależy od stopnia zaawansowania alergii, a także rodzaju alergenu. Jednak przy alergiach wziewnych najczęściej stosowanym środkiem są sterydy wziewne doraźnie i leki antyhistaminowe regularnie w okresie wegetacji konkretnych roślin. Nie należy stosować leków przeterminowanych, albo należących do innej osoby. To, jakie środki powinniśmy mieć w domowej apteczce i zawsze przy sobie, powinno być skonsultowane z lekarzem alergologiem.

Odpowiednia dieta

Chociaż może się to wydawać banalnym stwierdzeniem i wiele osób omija punkt związany z dietą w profilaktyce i leczeniu różnorodnych chorób, w przypadku alergii pożywienie naprawdę jest istotne. Po pierwsze, wielokrotnie przeprowadzane  badania dowiodły, że dieta oparta na sezonowych warzywach i owocach, bogata w błonnik i produkty nieprzetworzone, sprzyja wzmocnieniu układu immunologicznego i zwiększa wytrzymałość organizmu. Niektóre produkty, takie jak np. kasza jaglana, mają właściwości odśluzowujące, co pomaga w trakcie przeziębień czy problemów z przewlekłym alergicznym katarem. To jednak nie jedyne powody, dla których zawartość talerza powinna być ważna dla alergików.

Zjawisko alergii krzyżowych to często nieznana osobom uczulonym kwestia. Tymczasem jest ono bardzo powszechne i dotyczy aż 30% alergików. Na czym polega alergia krzyżowa? Mówimy o niej wtedy, kiedy uczulenie na alergen wziewny łączy się z uczuleniem na składnik pokarmowy. Dzieje się tak, kiedy białka budujące alergeny są do siebie zbliżone, a układ immunologiczny osoby uczulonej nie jest w stanie odróżnić ich od siebie. Przykładowo, osoby uczulone na brzozę, mają tendencję do nietolerowania jabłek i kiwi, a osoby uczulone na trawy – pomidorów i młodych ziemniaków. Spożycie produktów, z którymi nasza alergia wchodzi w krzyżową reakcję, może powodować zaostrzenie się objawów. Dlatego w okresie wzmożonej ekspozycji na konkretny alergen, powinno unikać się produktów zawierających alergeny zaliczane do powodujących alergie krzyżowe.

Zabezpieczenie domu

Dom powinien być bezpieczną przystanią dla każdego alergika. Aby tak było, powinien być odpowiednio zabezpieczony przed dostępem alergenów. W tym celu należy go regularnie sprzątać odpowiednimi środkami, a także zadbać o jakość powietrza. Idealnie w tym celu sprawdzają się oczyszczacze powietrza, które nie tylko filtrują powietrze z zanieczyszczeń i smogu, ale także pyłków i innych alergenów.

Aktywność fizyczna

Ruch poprawia samopoczucie, a także zwiększa wydajność układu immunologicznego. Oczywiście osoby uczulone na pyłki nie powinny uprawiać sportów związanych z ekspozycją na alergeny. Jednak nie można z tego powodu rezygnować z jakiejkolwiek aktywności fizycznej. W okresie pylenia roślin, można skorzystać z usług klubów fitness i basenów – większość renomowanych miejsc tego typu posiada klimatyzację wyposażoną w najnowocześniejsze filtry i oczyszczacze powietrza.

Wypoczynek

Brak snu, stres związany z pracą i ogólne przemęczenie nasilają objawy alergiczne. Dlatego ważne jest dbanie o swój komfort i regularny wypoczynek. W przypadku ostrego ataku alergii, należy rozważyć zwolnienie lekarskie – alergia jest chorobą, która równie mocno wpływa na samopoczucie, jak silne przeziębienie. Jej bagatelizowanie może prowadzić do komplikacji i zachorowań na zapalenie tchawicy, krtani i zatok, a w skrajnych przypadkach nawet płuc.

Osoby cierpiące z powodu alergii na miejsce wypoczynku wakacyjnego powinny wybierać lokalizacje o zmniejszonej ilości alergenów – dobrą destynacją są góry lub morze. Przed wyjazdem w egzotyczne miejsca, koniecznie należy zapoznać się z miejscowym kalendarzem pyleń (może się on różnić od okresu wegetacyjnego w Polsce) i sprawdzić alergie krzyżowe z lokalnymi produktami.

Co pyli w grudniu? Jakie pyłki wywołują uczulenie w grudniu?

Co pyli i wywołuje uczulenia w grudniu? Chociaż to właśnie wtedy zaczyna się zima, to jednak wcale nie oznacza to, że na alergików nie czyhają żadne zagrożenia. W tym miesiącu problemem są przede wszystkim kurz, grzyby pleśniowe, a także pokarmy, które często wybieramy w okresie świąt.

Może wydawać się, że zima jest idealnym okresem dla alergików – to właśnie wtedy zanika wegetacja, czyli dochodzi do zahamowania wzrostu i rozwoju roślin, w tym także tych, które swoimi pyłkami wywołują reakcje alergiczne. W rzeczywistości jednak także i grudzień może być miesiącem niebezpiecznym dla alergików. Sprawdź, co może powodować alergie w grudniu.

Alergia. Co uczula w grudniu?

 

  • Kurz

W grudniu głównym zagrożeniem jest nadmiar kurzu. Alergia na kurz często współistnieje z wieloma innymi uczuleniami, dlatego dotyczy wielu alergików. Wynika to przede wszystkim z faktu, że zimą, ze względu na ogrzewanie domu i niski poziom nawilżenia powietrza, kurz zaczyna być bardziej uciążliwy i trudniejszy w usuwaniu. Dodatkowo, problem nasilają świąteczne porządki, więc kontakt z kurzem jest jeszcze częstszy.

 

Warto zatem zadbać wtedy o jakość powietrza, aby zmniejszyć ilość kurzu w domu. W tym przypadku, oprócz mokrej ściereczki, wsparciem może być oczyszczacz powietrza, który wychwytuje krążące w powietrzu drobinki i zatrzymuje je na filtrach. Aby powietrze miało właściwy poziom wilgoci, warto zainwestować w nawilżacz powietrza. Może być on także elementem oczyszczacza.

 

  • Grzyby pleśniowe

W grudniu zagrożeniem dla alergików są również różne grzyby pleśniowe, na przykład grzyb Aspergillus. Większe zagrożenie ze strony pleśni także związane jest z jakością powietrza w domach, a także może wynikać z problemów z właściwą wentylacją. Zimą nie wietrzymy pomieszczeń tak często, a wilgoć i zimno dodatkowo sprzyjają rozwojowi grzybów pleśniowych. Grzyby te najczęściej pojawiają się w łazienkach, kuchniach, pralniach, piwnicach.

 

Należy zatem dokładnie wysprzątać dom, zwracając szczególną uwagę na zakamarki, gdzie mogą skrywać się pleśnie. Ciepło, dobra wentylacja i brak wysokiej wilgoci pomagają w walce z grzybami pleśniowymi.

Rozwój pleśni w powiększeniu

  • Świąteczne pokarmy

W grudniu na naszych stołach zaczynają częściej pojawiać się uczulające pokarmy, na przykład owoce cytrusowe, migdały, mak, orzechy. Osoby z alergiami pokarmowymi powinny dokładnie sprawdzać składy produktów lub pytać o ich zawartość.

 

Zatem grudzień także może być miesiącem niebezpiecznym dla alergika. Chociaż nie pylą wtedy trawy lub drzewa, to jednak i tak w tym okresie może rozwinąć się alergia.

 

Więcej informacji o tym, co pyli w innych miesiącach, można znaleźć w kalendarzu pylenia.