Przejdź do treści

Wpływ smogu na zdrowie

Wiosną i latem wszystko w porządku. Oddychasz pełną piersią. Ale gdy tylko pierwsze liście spadną z drzew, w gardle zaczyna się dziwne, nieustające drapanie. Każdego ranka budzisz się z chrypką, a chrząkanie nie opuszcza cię przez cały dzień. Gdy pierwsze zielone liście pojawiają się na drzewach a za oknem czuć wiosenny wietrzyk wszystko ustępuje, jak ręką odjął. Zastanawiasz się co może być przyczyną? Lepiej wyjrzyj za okno.

Smog ma wyjątkowo kiepski wpływ na nasze zdrowie. Nie tylko dusi i źle wpływa na samopoczucie, ale w dłuższej perspektywie może również prowadzić do poważnych chorób a nawet śmierci. W naszym kraju z powodu zanieczyszczonego powietrza co roku przedwcześnie umiera ponad 48 000 osób. Jak to możliwe?

Tam, gdzie jest smog, tam istnieją również groźne dla zdrowia substancje. Gęsta zawiesina, która w znacznej mierze narasta w okresie jesienno-zimowym to prawdziwa tablica Mendelejewa. Oprócz szkodliwych dla układu oddechowego i krwionośnego tlenków azotu, dwutlenku siarki i sadzy, smog zawiera też niebezpieczne dla układu nerwowego metale ciężkie (np. chrom, arsen, kadm, rtęć i ołów), a także rakotwórcze dioksyny, furany i benzo(a)piren – silny kancerogen.

Smog to prawdziwa tablica Mendelejewa (fot. Pexel, CC0 License)

Smog to prawdziwa tablica Mendelejewa (fot. Pexel, CC0 License)

Rakotwórczy benzo(a)piren

Benzo(a)piren czyli benzoalfapiren (BaP) to trująca substancja z grupy wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych (WWA), która wydziela się podczas spalania węgla (szczególnie tego złej jakości), drewna i śmieci, w tym także tworzyw sztucznych typu PET. Międzynarodowa agencja badań nad rakiem (IARC) już w latach 80-tych uznała go za główny czynniki powodujący raka u ludzi. Szacuje się, że od momentu zetknięcia się z trucizną do powstania zmian nowotworowych musi minąć około 15 lat.

Chociaż wraz z nadejściem wiosny ilość benzo(a)pirenu w powietrzu spada, to w naszym ciele zostaje on na dłużej. Ten szkodliwy związek kumuluje się w organizmie i z upływem czasu może prowadzić do poważnych uszkodzeń organów wewnętrznych – nadnercza i wątroby – a także układu odpornościowego i krwionośnego. Wpływa również na płodność i zdrowie płodu.

Dopuszczalne stężenie tej trującej substancji, określone w prawie unijnym wynosi 1 ng/m3, tymczasem w naszym kraju normy te przekroczone są rokrocznie o około 40%!. Według raportu Europejskiej Agencji Środowiska (EEA) ponad połowa najbardziej zanieczyszczonych miast UE leży w naszym kraju. Ekspert inicjatywy obywatelskiej Polski Alarm Smogowy – Andrzej Guła, szacuje, że statystyczny mieszkaniec Krakowa w ciągu roku wdycha ilość benzoalfapirenu równą 2,5 tys. wypalonych papierosów! Zanim więc następnym razem wrzucimy do pieca plastikową butelkę lub stare meble, zastanówmy się kilka razy jaki wpływ tego typu opał ma na zdrowie nas samych i naszych sąsiadów.

Benzo(a)piren to jedne z głównych czynników rakotwórczych (fot. Pexel, CC0 License)

Benzo(a)piren to jeden z głównych czynników rakotwórczych (fot. Pexel, CC0 License)

Szaro, aż głowa boli

Spałeś 7-8 godzin, nie budziłeś się, a rano i tak jesteś niewyspany? Bóle głowy, problemy z pamięcią czy koncentracją niekoniecznie muszą być konsekwencją niedospania, stresu czy spadku formy. By zdrowo funkcjonować nasz mózg i układ nerwowy potrzebują czystego powietrza i dotlenienia. Toksyczne substancje zawarte w smogu skutecznie to funkcjonowanie utrudniają, a lista ich przewinień jest długa. Od uczucia niepokoju, przez stany depresyjne, po przyspieszone starzenie się układu nerwowego, zmiany anatomiczne w mózgu czy udar.

Skoro wiemy, że na nasze zdrowie wpływa to, co jemy i pijemy, to dlaczego tak trudno uwierzyć nam, że taki sam wpływ ma również powietrze, którym oddychamy?

Z podrażnieniem na Ty

W czasie alarmu smogowego najbardziej cierpią te miejsca, które mają z nim bezpośredni kontakt. Substancje zawarte w zanieczyszczonym powietrzu podrażniają oczy, nos i gardło, wywołując charakterystyczne drapanie. Towarzyszy im często katar, kaszel, zapalenie zatok i problemy z oddychaniem. W większości przypadków ustępują one wraz ze spadkiem emisji pyłów w powietrzu. Jednak wśród osób, które mają “słabsze gardło” i częściej łapią infekcje dróg oddechowych, taki stan może doprowadzić do chronicznych problemów lub poważniejszych chorób.

Do prawidłowego funkcjonowania serce potrzebuje czystego powietrza (fot.Unplash)

Do prawidłowego funkcjonowania serce potrzebuje czystego powietrza (fot.Unplash)

Serce nie maszyna

Serce to niezwykły organ, który może pracować na pełnych obrotach nawet ponad 100 lat. W ciągu godziny przetacza około 350 litrów krwi, a w ciągu całego życia uderza około trzech miliardów razy! Jednak żeby sprawnie pracować potrzebuje tlenu wysokiej jakości. Kiedy zamiast czystego powietrza dostaje toksyczne substancje, nic dziwnego, że zaczyna szwankować. Smog skutecznie utrudnia pracę najważniejszego mięśnia w ludzkim ciele, prowadząc do zawałów, nadciśnienia tętniczego, choroby niedokrwiennej, zaburzenia rytmu i niewydolności serca. Winnym kłucia w klatce piersiowej wcale nie musi więc być wada organu, lecz środowisko w jakim przebywamy.

Oddycham ciężkim powietrzem

Smog wdziera się z każdym oddechem do wnętrza układu oddechowego. Nic dziwnego, że najbardziej obciąża płuca. Cząsteczki szkodliwych pyłów  zawieszonych PM10 i PM2,5 mają wielkość od 10 do nawet 2,5 mikrometra, co sprawia, że bez problemu przedostają się do naszych pęcherzyków płuc. Jeśli uzmysłowimy sobie, że po rozłożeniu pęcherzyków płucnych ich powierzchnia dorównywałaby wielkością boisku piłkarskiemu, to widzimy, jak duży obszar naszego ciała kumuluje zanieczyszczenia.

Zanieczyszczone powietrze powoduje częstsze infekcje dróg oddechowych, zaostrza objawy POChP, czyli przewlekłej obturacyjnej choroby płuc, a także prowadzi do raka płuc. Osoby cierpiące na astmę w sezonie grzewczym mają szczególne powody do zmartwień, bo przez smog dochodzi u nich do zaostrzenia objawów choroby. W ich przypadku nie potrzeba mierników sprawdzających zanieczyszczenie powietrza. Wystarczy by wyszły na zewnątrz, by od razu odczuć skutki drażniących pyłów.

Dzieci wdychają śmieci

Smog nie oszczędza również dzieci, zarówno kilkulatków, jak i tych najmniejszych, znajdujących się jeszcze w brzuchu mamy. Zanieczyszczone powietrze może wpływać na niską wagę urodzeniową najmłodszych a nawet przyczynić się do poronienia, przedwczesnego porodu czy obumarcia płodu.

Na działanie smogu najbardziej narażony jest jednak układ oddechowy najmłodszych. W przeciwieństwie do dorosłych dzieci bardzo często oddychają buzią, a ich drogi oddechowe nie są jeszcze w pełni ukształtowane – są krótsze i węższe. Wraz z większą częstotliwością oddechów małego człowieka powoduje to znacznie większą styczność z zanieczyszczonym powietrzem i nieustanne stany zapalne. W konsekwencji obniża to odporność dziecka, może prowadzić do zatkania dróg oddechowych i duszności. A stąd już tylko krok do niedotlenienia i złej pracy układu krążenia.

Układ oddechowy dzieci jest dużo delikatniejszy, niż u dorosłych (fot. Pexel, Benzo(a)piren to jedne z głównych czynników rakotwórczych (fot. Pexel, CC0 License)

Układ oddechowy dzieci jest dużo delikatniejszy, niż u dorosłych (fot. Pexel, CCO License)

Popraw jakość powietrza od ręki

Na szczęście nie musisz poddawać się smogowi. Możesz działać, a ku temu masz pełen wachlarz opcji. Na początek spróbuj kilku prostych kroków, które ochronią ciebie i twoich najbliższych przed negatywnymi skutkami smogu oraz  poprawią warunki powietrza w najbliższym otoczeniu.

  • Nie wietrz mieszkania w czasie alarmu smogowego.
  • Zaproś do domu rośliny oczyszczające powietrze (np. draceny, fikusy, skrzydłokwiat).
  • W pomieszczeniach używaj oczyszczacza powietrza.
  • W czasie dużego zanieczyszczenia unikaj spacerów i większej aktywności na zewnątrz.
  • Wychodząc z domu, włóż maskę przeciwpyłową.
  • W samochodzie włącz nawiew w obiegu wewnętrznym.

Najwięcej czasu spędzamy w pomieszczeniach, dlatego warto zadbać o możliwie najlepszą jakość powietrza w domu czy w miejscu pracy, używając dopasowanego do Twoich potrzeb oczyszczacza. Wybierając odpowiedni sprzęt, zwróć uwagę na powierzchnię, jaką chcesz oczyszczać i dodatkowe funkcje (np.nawilżanie powietrza). Dzięki temu utrzymasz powietrze na zdrowym poziomie przez cały rok.

Smog w Polsce

Nie od lat wiadomo było, że najgorsze powietrze w Polsce jest na Śląsku, jednak ostatnimi czasy znacząco powiększył się obszar kraju, który spowija smog. Coraz więcej miast boryka się z poważnymi problemami zanieczyszczonego powietrza. Obecnie Unia Europejska chce wymierzyć kary za brak działań w kwestii poprawy powietrza w naszym kraju. Kary nic tutaj nie pomogą, jedynie szybka i masowa interwencja pozwoli polepszyć stan powietrza w Polsce. Przyjrzyjmy się najbardziej zanieczyszczonym miastom w Polsce

Krzyż w tle smog

Smog – Kraków

 

W 2013 roku Kraków znalazł się na 3 miejscu wśród najbardziej zanieczyszczonych miast w Europie. Normy były przekraczane, aż 151 dni w całym roku. Od wielu lat stolica małopolski boryka się ze smogiem. Ciągły rozwój miasta, napływ nowych mieszkańców, wzmożony ruch uliczny oraz ciężki przemysł utrudniają walkę z zanieczyszczonym powietrzem. Dodatkowo położenia miasta w dolinie powoduje, że jest bardzo utrudniony przepływ powietrza. Wiele miast w Polsce o lepszym wskaźniku powietrza od Krakowa, wcale nie „produkuje” mniej zanieczyszczeń, lecz dzięki dobrym przepływom powietrza pozbywa się ich.

Miasto próbuje na wszelkie sposoby ratować powietrze, do września 2019 r., przeprowadzona zostanie wymiana starych palenisk w związku z wejściem zakazu palenia węglem i drewnem w mieście. Ostatnio pojawił się nowatorski pomysł, który polega na wchłonięciu przez Kraków sąsiednich gmin, w których nie prowadzona jest walka ze smogiem, aby miasto mogło zająć się tym problemem. Decyzję uzasadniono faktem, że spora ilość zanieczyszczonego powietrza napływa właśnie z owych miejscowości. Trzeba wierzyć, że wszelkie podjęte starania przez władze polskiej stolicy kultury rozwiążą na stałe problem smogu.Kraków w smogu

Smog – Rybnik

 

Od lat Rybnik próbuje dogonić Kraków w poziomie zanieczyszczenia powietrza, niestety bywają dni, że ten wyścig wygrywa. Przyczyną złego stanu powietrza w Rybnickim Okręgu Węglowym jest bardzo duża ilość starych pieców kaflowych, t.zw kopciuchów, które emitują w powietrze ogromne ilości niebezpiecznych związków. Przemysł kopalniany również nie sprzyja poprawie jakości powietrza. W 2014 r. Rybnik zajął piąte miejsce w Europie pod względem zanieczyszczenia powietrza niebezpiecznym pyłem. W okresie zimowym ilość dni z przekroczonymi normami jakości powietrza przewyższa ilość dni z czystym powietrzem.

Sytuacja jest fatalna. Coraz więcej działań, pomysłów i spotkań, by w jak najszybciej pozbyć się smogu z miasta. Niestety dopóki nie istnieje świadomość wśród ludzi, że ogrzewanie mieszkania tanimi paliwami opałowymi nas zatruwa, dopóty problem będzie istniał. Z racji tego, że zakazano stosowania mułu, flotu i węgla brunatnego (jedyna słuszna decyzja) w ogrzewaniu domów, ceny dobrej jakości węgla kamiennego poszybowały wysoko w górę.  Ludzie kupują tańszy, który w procesie spalania wytwarza ogrom niebezpiecznych substancji, które uwalniane są w atmosferę. Wszystko to przypomina błędne koło.Rybnik

Smog – Wrocław

 

09.02.2018 roku we Wrocławiu wartość dopuszczalna pyłów zawieszonych została przekroczona 7-krotnie, czyniąc tym samym miasto najbardziej zanieczyszczonym miejscem w Europie tego dnia. Problem smogu, jest efektem gęstej zabudowy, wzmożonym ruchem ulicznym i co najważniejsze, dużą ilością starych pieców grzewczych, które najbardziej zatruwają powietrze. Transport samochodowy odpowiada we Wrocławiu mniej więcej za 12 do 15 proc. zanieczyszczenia powietrza.

Silniki Diesla produkują benzo(a)piren, rakotwórczy wielopierścieniowy węglowodór aromatyczny, zaś silniki benzynowe odpowiedzialne są za dwutlenek azotu. Ten niezwykle niebezpieczny związek chemiczny uszkadza płuca, wywołuje nowotwory, obniża odporność organizmu i jest przyczyną astmy. Dlatego ważnym jest rozwój nowych technologii, w tym gałęzi samochodów elektrycznych. Miasto Wrocław zakupiło 50 autobusów o napędzie elektrycznym, które ruszą na trasę w systemie komunikacyjnym  z początkiem 2019 roku. Stosowanie i rozwój nowych technologii są naszą szansą na poprawę jakości powietrza.

Smog – Warszawa

 

Stolica Polski z racji swej dużej aglomeracji również zmaga się z problemem smogu. Główną przyczyną zanieczyszczenia powietrza jest wzmożony ruch uliczny, oraz spalanie niskiej jakości opału w przydomowych kotłowniach. Dotyczy to głównie okolic Warszawy, jednak wędrujące powietrze, docierając do miasta, z racji gęstej zabudowy zostaje w nim. W 2015 roku stężenie pyłu PM10 było dużo wyższe w Warszawie, niż w Krakowie. Z początkiem marca 2018 roku, w stolicy został wykorzystany limit dni, w których normy mogą być przekroczone. W dwa miesiące, podczas których w co najmniej 35 dniach mieszkańcy musieli wdychać niebezpieczne zanieczyszczenia!

Wszyscy zdają sobie sprawę, że takich dni w obecnym roku będzie o wiele więcej. Sytuacja w większości miast w Polsce jest bardzo zła, by nie mówić fatalna, dlatego dziwnym jest fakt, że to samo dotyczy stolicy Polski, miasta, w którym urzęduje rząd. Długie lekceważenie problemu przynosi teraz naprawdę złe skutki, pozostaje wierzyć, że sytuacja powoli zacznie się odwracać.

Smog – Zakopane

 

Z problemem zanieczyszczonego powietrza walczą miasta, które do niedawna mogły szczycić się krystalicznie czystym powietrzem. Mowa o miejscowościach położonych w kotlinach górskich. Zakopane, stolica Tatr mianowana nią przez artystów polskich na przełomie XIX i XX wieku, którzy tłumnie przybywali, by zaznać niebywałych walorów klimatycznych i uzdrowiskowych szybko stało się ulubioną mekką artystów.

Obecnie Zakopane na początku 2016 roku stało się jednym z najbardziej zanieczyszczonych miast na świecie, wszelkie normy były przekraczane wielokrotnie. Musiał minąć tylko jeden wiek, aby miejscowość znana ze swego krystalicznie czystego powietrza, zamieniła się w zatrute miasto. Problem tej przemiany tkwi w gwałtownym rozwoju przemysłu, zwiększonej populacji, w powiązaniu z większą liczbą domów i samochodów,a także z brakiem edukacji z zakresu ekologii.

Smog – Katowice

 

Wzmożony ruch uliczny, bliskie towarzystwo kopalń, zakładów produkcyjnych, gęsta zabudowa i ogromna ilość domostw korzystających ze starych pieców są główną przyczyną fatalnego powietrza w Katowicach. W grudniu 2017 roku przez jeden dzień miasto było liderem wśród najbardziej zanieczyszczonych miast. Smog na śląsku przybiera coraz większe rozmiary. To nie tylko Katowice, Rybnik, a także Gliwice, Zabrze, Chorzów, Wodzisław Śląski, Pszczyna, czy nawet Żywiec zmagają się ze smogiem.

Pyły zawieszone przekraczają wszelkie normy, benzo(a)piren truje mieszkańców, a liczba dni, w których przekroczone zostają wszelkie normy przekracza 100. Sytuacja musi szybko ulec zmianie, bo każdego roku chorować będzie więcej ludzi, a co za tym idzie koszty zwolnień chorobowych przewyższą kwotę naprawy sytuacji. Dlatego potrzebna jest duża jednorazowa inwestycja, które wyrzuci smog z naszych miast.Spodek w Katowicach

Smog – Poznań

 

Poznań boryka się z tym samym problem, co inne duże miasta w Polsce, tzn. ze byt dużym ruchem ulicznym, gęstym zaludnieniem i dużą ilością pieców grzewczych emitujących niską emisję. Problem leży również po stronie ludzi, którzy ogrzewają swoje domy paliwami niskiej jakości, często dochodzi do sytuacji, w których spalane są nawet śmieci. Sytuacja ta występuje we wszystkich miastach w Polsce.

W Wielkopolsce brakuje stacji pomiaru jakości powietrza, mieszkańcy sami instalują urządzenia do pomiarów chcąc wiedzieć czym oddychają. Istnieje dużo aplikacji, w których można sprawdzić jakość powietrza, bądź ustawić alert dla smogu. Znalezienie odpowiedniej dla siebie aplikacji to kwestia indywidualna, wystarczy wpisać w wyszukiwarce „aplikacja smog” i samemu znaleźć tę odpowiednią.

Smog – Trójmiasto

 

Chcesz odetchnąć świeżym powietrzem zimą? Zapomnij o górach i wyjedź nad morze. Według pomiarów Trójmiasto może pochwalić się bardzo czystym powietrzem. W skali roku odnotowano tylko 2 dni, w których przekroczone zostały normy zanieczyszczeń. Nie jest tak, że w Trójmieście nie ma czynników powodujących smog, że świadomość ludzi w kwestii ochrony środowiska jest większa, tak naprawdę to położenie miast odgrywa tutaj główną rolę. Wiatr znad morza rozwiewa wszelkie zanieczyszczenia, przynosząc ciągle świeże powietrze. To właśnie wiatr jest najlepszym sposobem na walkę ze smogiem, który najbardziej uciążliwy jest właśnie w bezwietrzne dni.Gdańsk

Jak widać polskie miasta ciągle zamieniają się miejscami na liście najbardziej zanieczyszczonych miejsc na świecie, niestety nie przynosi to żadnej chluby. Niestety największym problemem i główną przyczyną takiego stanu rzeczy jest brak świadomości na temat smogu wśród ludzi. Większość społeczeństwa nie wie jakie zanieczyszczenia znajdują się w powietrzu i jakie zagrożenia ze sobą niosą . Wpływ smogu na człowieka jest ogromny. Zanieczyszczenia przedostają się do naszych płuc, do krwi, niszczą naszą skórę, przedostają się do układu trawiennego, osiadają w nerkach często doprowadzając to poważnych chorób, a nawet śmierci. Ważna jest edukacja, ale też szybkie rozwiązania.

smog

Smog to nie tylko problem istniejący na „zewnątrz”, niestety przedostaje się do pomieszczeń, w których przebywamy i tak naprawdę obcujemy z nim nieprzerwanie. Ratunkiem jest oczyszczacz powietrza na smog, jak i maski antysmogowe. To tylko doraźne środki, jednak mogą znacząco poprawić jakość naszego życia i zdrowia. Oczyszczacze pochłaniają niebezpieczne substancje z powietrza jak benzen, siarkę, pyły zawieszone PM10, PM2,5 i wiele innych trujących substancji. Jednym słowem eliminują wszystko to, co nas powoli zabija. Natomiast maski na smog sprawują się rewelacyjnie. Zatrzymują 99% szkodliwych substancji w powietrzu. Naprawdę warto przybliżyć sobie ten temat i zadbać o zdrowie swoje i najbliższych, zwłaszcza, że sytuacja ze smogiem szybko nie ulegnie poprawy.

Stan powietrza w Polsce

Jeśli spojrzeć na smogową mapę Europy, to na północy i na zachodzie kontynentu dominuje kolor zielony. Na południu i na wschodzie jasny zielony przeplata się z żółtym i pomarańczowym. Natomiast w samym centrum kontynentu, widoczna jest wielka, czerwona plama. Tą plamą, obrazującą najgorszą jakość powietrza, jest niestety Polska.

smog

O polskim powietrzu można powiedzieć wiele, jednak najczęściej mówi się o nim w negatywnym kontekście. Nic dziwnego, że tak jest, bo w kwestii czystości powietrza jesteśmy na szarym (dosłownie!) końcu Europy – tuż obok Bułgarii i Słowacji. I o ile w krajach, w których zanieczyszczenie powietrza jest sporym problemem można jeszcze napotkać zielone wyspy, wskazujące na obszary, w których oddycha się zdecydowanie łatwiej, to w Polsce – praktycznie za wyjątkiem północy – cały kraj pulsuje na czerwono.   

Życiodajne powietrze

Człowiek potrzebuje do życia trzech podstawowych czynników: wody, jedzenia i powietrza. I o ile, na dwa pierwsze czynniki mamy bezpośredni wpływ i coraz częściej wybieramy pełnowartościowe, zdrowe produkty bez konserwantów i sztucznych dodatków, to z powietrzem nie jest już tak łatwo. Oddychamy tym, co znajduje się – a w zasadzie unosi – w naszym otoczeniu. Nie możemy wybrać powietrza bez wątpliwej jakości dodatków. A tych jest w nim niestety coraz więcej…

Stężenie benzo(a)pirenu w Europie na rok 2012 ( fot. Polski Alarm Smogowy)

Źródło – Polski Alarm Smogowy

78% składu powietrza to azot, jakieś 20% tlen, a potem?… Potem jest ta “cała reszta”. I to właśnie owa reszta wpływa negatywnie na nasze zdrowie, powoduje złe samopoczucie lub problemy ze snem. To właśnie składniki zmienne zawarte w powietrzu (np. dwutlenek siarki czy tlenek diazotu) i zawiesiny (pyły i sadza) przyczyniają się do tego, że jesteśmy jednym z najbardziej zanieczyszczonych krajów Europy.

Polska Chinami Europy

Co wspólnego Państwo Środka ma z krajem nad Wisłą? Oprócz wielkiej sympatii do Fryderyka Chopina z Chińczykami łączy nas niestety także jakość powietrza. Wystarczy spojrzeć na zdjęcie Krakowa w środku sezonu grzewczego, by zrozumieć, że do zanieczyszczonego Pekinu wcale nie jest nam tak daleko. Gospodarka oparta o węgiel, szukanie oszczędności w domowych budżetach, stare piece, spalanie śmieci, niska świadomość społeczna, ogrzewanie węglem niskiej jakości…  – wszystkie te elementy przyczyniają się do częstego przekraczania norm powietrza w obu państwach.

Pekin - jak na dłoni widać, że nic nie widać (fot. Wikipedia, Scott Meltzer, Public Domain)

Pekin – jak na dłoni widać, że nic nie widać (fot. Wikipedia, Scott Meltzer, Public Domain)

Według wytycznych Unii Europejskiej dni z alarmem smogowym, nie powinno być w roku więcej niż 35. Tymczasem, jeśli spojrzeć na dane w Polsce za miesiące „styczeń – początek października 2017 roku”, okazuje się, że w Warszawie było ich już 30, w Rybniku 35, a w Krakowie aż 44! A przecież dopiero wchodzimy w szczyt sezonu grzewczego.

Najbardziej zanieczyszczone i najczystsze miasta Polski

A gdyby tak w środku zimy, wyjechać z miasta?, najlepiej w góry? Odetchnąć pełną piersią, nabrać świeżego powietrza, spojrzeć na to wszystko z dystansu…  Lepiej uważaj, gdy dotrzesz na miejsce! Wśród miejscowości z najbrudniejszym powietrzem w Polsce od lat przodują te z południa Polski.

Według raportu Państwowego Monitoringu Środowiska wśród górskich miejscowości niezmiennie NAJBARDZIEJ ZAKURZONE SĄ: Nowa Ruda, Nowy Targ, Sucha Beskidzka, Nowy Sącz, Zakopane i Żywiec. Powodów do dumy nie mają także takie miasta jak: Opoczno, Rybnik, Proszowice, Tomaszów Mazowiecki i Godów – tutaj normy czystego powietrza przekraczane są nie tylko w sezonie grzewczym

Trochę więcej szczęścia mają mieszkańcy Podlasia, Pomorza i województwa Warmińsko-Mazurskiego – to tam odnotowuje się najlepsze wyniki stanu powietrza.

Z ostatnich badań wynika też, że istnieje także miasto w Polsce, które jako jedyne (!) spełnia normy jakości powietrza. To Słupsk.

Wśród najczystszych polskich miast znajdują się również: Działoszyn, Liniewko Kościerskie, Gdynia, Władysławowo, Kwidzyn, Koszalin, Zamość, Suwałki i Gdańsk.

Czyste powietrze w Polsce? Wyjedź nad Bałtyk! (fot. Unplash)

Czyste powietrze w Polsce? Wyjedź nad Bałtyk! (fot. Unplash)

Jak sprawdzana jest jakość powietrza?

Inspekcja Ochrony Środowiska stworzyła sieć monitoringu jakości powietrza. W całym kraju istnieje 300 stacji pomiarowych, z czego na ok. 160 stacjach wykonywane są już automatyczne pomiary jakości powietrza. Ciepłe miesiące są dla nas bardziej łaskawe niż te zimowe, jednak trzeba pamiętać, że toksyczne substancje są obecne w powietrzu przez cały rok. Jeśli chcesz trzymać rękę na pulsie, sprawdzaj aktualne dane o stanie powietrza. Znajdziesz je na przykład w aplikacji mobilnej Jakość powietrza w Polsce (tu dane wyświetlają się w czasie rzeczywistym) i na portalu Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska: www.powietrze.gios.gov.pl. Monitorowanie aktualnego stanu powietrza to pierwszy krok, by nie dać się smogowi. W okresie zwiększonego zagrożenia pyłami, pamiętaj żeby mniej czasu spędzać na otwartym powietrzu i ograniczyć sport na zewnątrz. Jeśli już musisz wyjść na zewnątrz, weź ze sobą maskę przeciwpyłową. Na pewno się przyda.

Czego można dowiedzieć się z publikowanych wyników? Przede wszystkim:

  • jakie stężenie w powietrzu mają pyły zawieszone PM10 i PM2,5,
  • tlenek i dwutlenek azotu,
  • dwutlenek siarki.