Przejdź do treści

Wszystko o smogu

Co roku kiedy zaczyna się okres grzewczy w Polsce, borykamy się z problemem smogu. Zanieczyszczone powietrze atakuje niemal w każdym zakątku kraju. Na 50 najbardziej zanieczyszczonych miast w Europie, 33 znajdują się w Polsce. Skala problemu jest naprawdę duża, zwłaszcza, że wg danych Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) co roku na świecie z powodu zanieczyszczonego powietrza ginie 6,5 mln ludzi, z czego 50 tyś. w naszym kraju. Liczby te przerażają, a niestety nic nie zwiastuje poprawy jakości powietrza. Najgorszym jest fakt, że od smogu nie sposób uciec. Atakuje nas, gdy przebywamy na zewnątrz i niestety wdziera się do naszych domów. Sytuacja jest bardzo poważna.

Definicja smogu

 

Nazwa wywodzi się z Anglii, gdzie po raz pierwszy użyto stwierdzenia „smog”. Jest to połączenie dwóch słów smoke (dym) i fog (mgła). Między 5 a 9 grudnia 1952 roku w Londynie pojawiła się gęsta mgła, a temperatura gwałtownie spadła, ludzie zaczęli mocniej ogrzewać swoje domy, w większości węglem słabej jakości. Efektem tych czynników było gigantyczne skażenie powietrza, które utrzymywało się przez kilka dnia nad Londynem. Szacuje się, że z powodu zanieczyszczonego powietrza zmarło wtedy około 4 tyś. ludzi, w większości ludzie młodzi i osoby podstarzałe. Do dzisiaj wspomina się to jako Wielki Smog Londyński.

 

Wyróżniamy dwa typy smogu:

  • smog typu londyńskiego, który pojawia się głównie w okresie jesienno – zimowym. W jego skład wchodzą dwutlenek siarki, tlenki azotu, tlenki węgla, sadza, głównie jako efekt spalania. To w nim znajdują się niebezpieczne pyły zawieszone w tym pyły PM2.5 i PM10. Smog ten jest efektem ubocznym procesów spalania i nadmiernej emisji dwutlenku siarki.
  • smog fotochemiczny, który występuje głównie w miesiącach letnich, w strefach subtropikalnych. W głównej mierze składa się on z tlenków węgla, tlenków azotu i węglowodorów, które później ulegają reakcjom fotochemicznym, czego efektem są azotan nadtlenku acetylu, aldehydy oraz ozon. Problem ten dotyczy zwłaszcza dużych aglomeracji, w których w dni upalne dochodzi do wzmożonego ruchu ulicznego.

Skąd się bierze smog?

 

Głównym problem, jak i przyczyną powstawania smogu jest słaba jakość paliw cieplarnianych, oraz używanie starych pieców do ogrzewania domostw. Drugim elementem jest coraz większy ruch uliczny. Często dochodzi do lekceważenia problemu smogu w dużych zakładach, które emitują w powietrze ogromne ilości niebezpiecznych związków.

Lekceważenie problemu, jak i brak świadomości w zakresie zanieczyszczeń powietrza doprowadził Polskę na czołówkę najbardziej zanieczyszczonych miast na świecie. Ludzie nie myślą długofalowo, skupiają się na tu i teraz. Często odpowiedzią na walkę ze smogiem jest stwierdzenie, że moja zmiana niczego nie zmieni. W ten sposób nie pokonamy smogu. A, jak z nim walczyć? Przede wszystkim poprzez uświadomienie ludzi w zakresie ogrzewania domów, a także przez pomoc Państwa w dofinansowaniu najbardziej skażonych miast w zakresie termomodernizacji.

Smog – jakie niesie skutki?

 

Wdychanie smogu niesie za sobą wiele niebezpiecznych, zdrowotnych komplikacji. Najbardziej narażone są dzieci, osoby starsze i osoby ze słabą odpornością. Osobom zdrowym również nie zaleca się długie przebywania na powietrzu, zwłaszcza wtedy, kiedy powstaje smog. Wpływ smogu nawet na osoby zdrowe jest dosyć nieprzyjemny. Pojawiają się stany zapalne, głównie spojówek i krtani, zostaje podrażniona błona śluzowa nosa, pojawiają się bóle głowy, brak koncentracji, rozdrażnienie. Czasami dochodzi nawet do łagodnych, przemijających stanów zapalnych płuc.

Smog – choroby. Przykre efekty wdychania smogu.

 

Przyjrzyjmy się jakie choroby powoduje smog. Najczęstszym efektem wdychania zanieczyszczonego powietrza jest astma, czy POChP, natomiast długotrwałe narażenie na wdychanie niebezpiecznych pyłów zawieszonych często może wywoływać nowotwory złośliwe takie jak; rak płuc, zatok, gardła, krtani czy przełyku, zwłaszcza u osób ze słabą odpornością organizmu. Smog wywołuje również nadciśnienie tętnicze, arytmię czy niewydolność serca. Jak widzimy nie są to błahe choroby i naprawdę ważne jest, by szybko rozwiązać problem złego stanu powietrza.

Smog, a ciąża. Wpływ pyłów zawieszonych na płód.

 

Smog bardzo negatywnie wpływa na zdrowie dzieci i to już w okresie płodowym. Kobieta w ciąży narażona na wdychanie zanieczyszczonego powietrza nie zdaje sobie sprawy jak bardzo szkodzi swemu nienarodzonemu dziecku. Smog powoduje wady wrodzone u dziecka, a także negatywnie wpływa na parametry budowy ciała. Pyły zawieszone upośledzają przepływ krwi przez łożysko, w wyniku czego płód rozwija się wolniej. Stwierdzono, że po urodzeniu dzieci częściej chorują na choroby układu oddechowego, zauważono też zmniejszoną pojemność płuc o noworodków narażonych podczas ciąży na smog.

Co w takim razie powinna zrobić przyszła mama? Jak uchronić swoją nienarodzoną pociechę? Niestety rozwiązań nie jest zbyt wiele. Przede wszystkim należy unikać miejsc, w których normy jakości powietrza są nagminnie przekraczane. Niestety nie każdego stać na przeprowadzkę, dlatego też ważnym jest, aby sprawdzać na bieżąco alerty smogowe i w czasie największych zanieczyszczeń po prostu nie wychodzić z domu. Należy także zadbać o oczyszczenie powietrza w mieszkaniu, niestety smog przedostaję się do domów. Dobry oczyszczacz powietrza to idealna inwestycja, która zagwarantuje nam czyste i zdrowe powietrze we własnym domu.

Narodowa Agencja Aeronautyki i Przestrzeni Kosmicznej (NASA) opublikowała listę 18 roślin, które oczyszczają powietrze w zamkniętych pomieszczeniach. Warto wybrać te, które najbardziej spełnią oczekiwania przyszłej mamy. Co najważniejsze, należy zwracać uwagę na najbliższe otoczenie i w razie potrzeby uświadamiać ludzi, jak ważne jest odpowiedzialne i ekologiczne ogrzewanie domu.zachód słońca i kobieta w ciąży

Smog, a niemowlę. Zagrożenie wisi w powietrzu.

 

Dzieci zaraz po urodzeniu narażone są na wiele niebezpiecznych czynników, ich układ oddechowy jest bardzo wrażliwy, dlatego bardzo ważnym jest fakt, żeby maksymalnie ograniczyć przebywanie niemowlęcia w zanieczyszczonym środowisku. Smog wpływa na upośledzenia organów wewnętrznych, a także na motorykę, jak i intelekt. Zimą na terenach, gdzie występuje smog należy do minimum ograniczyć spacery z niemowlęciem. Ważnym jest, aby zadbać o zdrowie swojej pociechy zdecydowanie wcześniej, najlepiej już na początku ciąży. Warto wykorzystać porady przedstawione akapit wyżej. Nie ma nic ważniejszego w życiu, niż zdrowie naszych dzieci. Należy zrobić wszystko, by uchronić je przed poważnymi komplikacjami zdrowotnymi, które bez wątpienia im zagrażają jeśli będą wystawione na toksyczne działanie smogu.

Smog, a dzieci.  Chrońmy nasze pociechy!

 

U najmłodszych organy wewnętrzne ciągle się rozwijają i potrzebują do tego dobrych warunków. Wystawienie dzieci na wdychanie smogu może przynieść katastrofalne skutki chorobowe. Warto przytoczyć historię 8 letniej Chinki, która narażona na wdychanie niebezpiecznych pyłów zawieszonych, zachorowała na raka płuc. Dziewczynka mieszkała od urodzenia przy bardzo ruchliwej arterii komunikacyjnej i była narażona na wdychanie groźnych dla zdrowia zanieczyszczeń.

Historia ta pokazuje jak niebezpieczny wpływ na zdrowie najmłodszych ma smog Skutki mogą być tragiczne. Dzieci mieszkające na terenach objętych smogiem z większą częstotliwością zapadają na choroby układu oddechowego, rozwijają się też u nich alergie, które bardzo osłabiają ich układ odpornościowy. Dlatego ważnym jest, by ograniczyć do minimum wychodzenie z domu w czasie ogłoszonych alertów smogowych, a jeśli nie da się tego uniknąć, warto zastosować profesjonalne maski antysmogowe.dzieci

Smog – umieralność każdego roku wzrasta.

 

Według Światowej Organizacji Zdrowia rocznie 3 miliony osób umiera z powodu zanieczyszczenia powietrza. Każdego roku w Polsce z powodu chorób związanych ze smogiem umiera nawet 45 tysięcy osób. Paradoksem sytuacji jest fakt, że zabija nas coś, bez czego nie możemy żyć – powietrze. Niestety sami sobie to powietrze zanieczyszczamy, często nieświadomie , ale jednak. Dołóżmy do tego brak zainteresowania ze strony rządu i w efekcie zyskujemy bardzo poważny problem, którego nie sposób pozbyć się dnia na dzień.

Dlatego warto samemu zadbać o swoją przyszłość. Jeżeli ogrzewamy dom paliwami, używać tych wysokiej jakości, jeśli potrzeba, wymienić piec na ekologiczny. Co najważniejsze należy dokształcać innych, bo tylko poprzez fachową wiedzę, możemy zacząć likwidować smog w Polsce. Należy też zadbać, aby wyeliminować zanieczyszczone powietrze z naszych domów, a te niestety ciągle się tam przedostaje. Idealnym ratunkiem jest zakup oczyszczacza powietrza, najlepiej posiadającego dodatkowo funkcję nawilżacza ewaporacyjnego i jonizatora powietrza. Stosując urządzenie wielofunkcyjne do oczyszczania powietrza mamy gwarancję, że wykopiemy smog z naszych mieszkań.

Stan powietrza w Polsce

Jeśli spojrzeć na smogową mapę Europy, to na północy i na zachodzie kontynentu dominuje kolor zielony. Na południu i na wschodzie jasny zielony przeplata się z żółtym i pomarańczowym. Natomiast w samym centrum kontynentu, widoczna jest wielka, czerwona plama. Tą plamą, obrazującą najgorszą jakość powietrza, jest niestety Polska.

smog

O polskim powietrzu można powiedzieć wiele, jednak najczęściej mówi się o nim w negatywnym kontekście. Nic dziwnego, że tak jest, bo w kwestii czystości powietrza jesteśmy na szarym (dosłownie!) końcu Europy – tuż obok Bułgarii i Słowacji. I o ile w krajach, w których zanieczyszczenie powietrza jest sporym problemem można jeszcze napotkać zielone wyspy, wskazujące na obszary, w których oddycha się zdecydowanie łatwiej, to w Polsce – praktycznie za wyjątkiem północy – cały kraj pulsuje na czerwono.   

Życiodajne powietrze

Człowiek potrzebuje do życia trzech podstawowych czynników: wody, jedzenia i powietrza. I o ile, na dwa pierwsze czynniki mamy bezpośredni wpływ i coraz częściej wybieramy pełnowartościowe, zdrowe produkty bez konserwantów i sztucznych dodatków, to z powietrzem nie jest już tak łatwo. Oddychamy tym, co znajduje się – a w zasadzie unosi – w naszym otoczeniu. Nie możemy wybrać powietrza bez wątpliwej jakości dodatków. A tych jest w nim niestety coraz więcej…

Stężenie benzo(a)pirenu w Europie na rok 2012 ( fot. Polski Alarm Smogowy)

Źródło – Polski Alarm Smogowy

78% składu powietrza to azot, jakieś 20% tlen, a potem?… Potem jest ta “cała reszta”. I to właśnie owa reszta wpływa negatywnie na nasze zdrowie, powoduje złe samopoczucie lub problemy ze snem. To właśnie składniki zmienne zawarte w powietrzu (np. dwutlenek siarki czy tlenek diazotu) i zawiesiny (pyły i sadza) przyczyniają się do tego, że jesteśmy jednym z najbardziej zanieczyszczonych krajów Europy.

Polska Chinami Europy

Co wspólnego Państwo Środka ma z krajem nad Wisłą? Oprócz wielkiej sympatii do Fryderyka Chopina z Chińczykami łączy nas niestety także jakość powietrza. Wystarczy spojrzeć na zdjęcie Krakowa w środku sezonu grzewczego, by zrozumieć, że do zanieczyszczonego Pekinu wcale nie jest nam tak daleko. Gospodarka oparta o węgiel, szukanie oszczędności w domowych budżetach, stare piece, spalanie śmieci, niska świadomość społeczna, ogrzewanie węglem niskiej jakości…  – wszystkie te elementy przyczyniają się do częstego przekraczania norm powietrza w obu państwach.

Pekin - jak na dłoni widać, że nic nie widać (fot. Wikipedia, Scott Meltzer, Public Domain)

Pekin – jak na dłoni widać, że nic nie widać (fot. Wikipedia, Scott Meltzer, Public Domain)

Według wytycznych Unii Europejskiej dni z alarmem smogowym, nie powinno być w roku więcej niż 35. Tymczasem, jeśli spojrzeć na dane w Polsce za miesiące „styczeń – początek października 2017 roku”, okazuje się, że w Warszawie było ich już 30, w Rybniku 35, a w Krakowie aż 44! A przecież dopiero wchodzimy w szczyt sezonu grzewczego.

Najbardziej zanieczyszczone i najczystsze miasta Polski

A gdyby tak w środku zimy, wyjechać z miasta?, najlepiej w góry? Odetchnąć pełną piersią, nabrać świeżego powietrza, spojrzeć na to wszystko z dystansu…  Lepiej uważaj, gdy dotrzesz na miejsce! Wśród miejscowości z najbrudniejszym powietrzem w Polsce od lat przodują te z południa Polski.

Według raportu Państwowego Monitoringu Środowiska wśród górskich miejscowości niezmiennie NAJBARDZIEJ ZAKURZONE SĄ: Nowa Ruda, Nowy Targ, Sucha Beskidzka, Nowy Sącz, Zakopane i Żywiec. Powodów do dumy nie mają także takie miasta jak: Opoczno, Rybnik, Proszowice, Tomaszów Mazowiecki i Godów – tutaj normy czystego powietrza przekraczane są nie tylko w sezonie grzewczym

Trochę więcej szczęścia mają mieszkańcy Podlasia, Pomorza i województwa Warmińsko-Mazurskiego – to tam odnotowuje się najlepsze wyniki stanu powietrza.

Z ostatnich badań wynika też, że istnieje także miasto w Polsce, które jako jedyne (!) spełnia normy jakości powietrza. To Słupsk.

Wśród najczystszych polskich miast znajdują się również: Działoszyn, Liniewko Kościerskie, Gdynia, Władysławowo, Kwidzyn, Koszalin, Zamość, Suwałki i Gdańsk.

Czyste powietrze w Polsce? Wyjedź nad Bałtyk! (fot. Unplash)

Czyste powietrze w Polsce? Wyjedź nad Bałtyk! (fot. Unplash)

Jak sprawdzana jest jakość powietrza?

Inspekcja Ochrony Środowiska stworzyła sieć monitoringu jakości powietrza. W całym kraju istnieje 300 stacji pomiarowych, z czego na ok. 160 stacjach wykonywane są już automatyczne pomiary jakości powietrza. Ciepłe miesiące są dla nas bardziej łaskawe niż te zimowe, jednak trzeba pamiętać, że toksyczne substancje są obecne w powietrzu przez cały rok. Jeśli chcesz trzymać rękę na pulsie, sprawdzaj aktualne dane o stanie powietrza. Znajdziesz je na przykład w aplikacji mobilnej Jakość powietrza w Polsce (tu dane wyświetlają się w czasie rzeczywistym) i na portalu Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska: www.powietrze.gios.gov.pl. Monitorowanie aktualnego stanu powietrza to pierwszy krok, by nie dać się smogowi. W okresie zwiększonego zagrożenia pyłami, pamiętaj żeby mniej czasu spędzać na otwartym powietrzu i ograniczyć sport na zewnątrz. Jeśli już musisz wyjść na zewnątrz, weź ze sobą maskę przeciwpyłową. Na pewno się przyda.

Czego można dowiedzieć się z publikowanych wyników? Przede wszystkim:

  • jakie stężenie w powietrzu mają pyły zawieszone PM10 i PM2,5,
  • tlenek i dwutlenek azotu,
  • dwutlenek siarki.

Airly-system monitoringu jakości powietrza

Polska Oddycha z airly

Monitoring jakości powietrza w Rybniku

Sezon grzewczy już rozpoczęty. Coraz częściej słyszymy o tym, że powietrze, którym oddychamy jest mocno zanieczyszczone. Ma to bardzo negatywny wpływ na nasze zdrowie, jak i na całe środowisko naturalne. Każde wyjście „na ulicę” wiąże się z tym, że nasz organizm jest wystawiany na działanie trujących substancji. Warto mieć świadomość tego, jakiej jakości jest powietrze, z którym aktualnie mamy do czynienia w naszej okolicy. Pomoże nam w tym krakowska firma Airly i jej innowacyjny pomysł.

System Airly

A co to takiego jest? Jest to sieć sensorów zainstalowanych w różnych częściach miasta, która pozwala na monitorowanie jakości powietrza w czasie rzeczywistym za pomocą mapy online lub aplikacji na telefon. Znajdziemy tam dane z ostatnich 24 godzin, oraz dodatkowo prognozę zanieczyszczenia na następną dobę. Sensory Airly są w stanie zmierzyć poziom pyłów zawieszonych PM 2,5 i PM 10, temperaturę i wilgotność powietrza oraz ciśnienie atmosferyczne. Uwzględniony jest także europejski wskaźnik godzinowej jakości powietrza CAQI. Informuje jak czyste lub zanieczyszczone jest powietrze. Składa się z wartości od 0 do 100, im wyższa wartość tym większa możliwość negatywnych wpływów na zdrowie oraz na złe samopoczucie człowieka.

Sieć regularnie umieszczonych sensorów pozwoli nam na zlokalizowanie miejsc najbardziej dotkniętych problemem. A zatem będziemy mogli dowiedzieć się gdzie jest najbardziej zanieczyszczone powietrze i zidentyfikować przyczynę (np. sąsiad rozpalający w piecu śmieciami, ruchliwa ulica czy fabryka). Sensory Airly pozwalają na dokładną prognozę jakości powietrza, lokalizację źródła zanieczyszczeń oraz zwiększają świadomość społeczeństwa.

Do pomiarów sensory Airly wykorzystują metodę laserową (wykorzystywana również na stacjach Państwowego Monitoringu Środowiska). W późniejszym etapie sensory wysyłają zebrane dane na serwer, tam zostają przetwarzane i interpretowane oraz zostają wyświetlane na platformie internetowej. Dane aktualizowane są co minutę. Dużą zaletą sensorów Airly jest ich koszt produkcji, wynosi on zaledwie kilkaset złotych. Dla porównania, cena dużej stacji pomiarowej to kilkaset tysięcy złotych. Tak więc rozsądniejszym rozwiązaniem będzie założenie sieci sensorów niż jednej stacji pomiarowej, pozwoli to na dokładniejszą analizę.

Czujniki Airly w Rybniku

Miasta, które są zaopatrzone w system Airly dają mieszkańcom możliwość sprawdzania na bieżąco stanu powietrza w ich najbliższej okolicy i nie tylko. Takie rozwiązanie zastosował Rybnik. W każdej z 27 dzielnic zamontowany został miernik.

Jakość powietrza można śledzić w internecie za pośrednictwem mapy obejmującej miasto w podziale na dzielnice, ze wskazaniem wartości pomiarowej PM 10 z każdego czujnika w odpowiedniej kolorystyce:

  • kolor zielony (poniżej 50 mg/m3) dopuszczalne stężenie,

  • kolor żółty (powyżej 50 mg/m3) przekroczenie poziomu dopuszczalnego

  • kolor czerwony (powyżej 200 mg/m3) przekroczenie poziomu informowania o zagrożeniu,

  • kolor ciemnoczerwony (powyżej 300 mg/m3) przekroczenie poziomu alarmowania

Dokonywanie pomiarów w różnych częściach miasta pokaże, czy są znaczne różnice w jakości powietrza pomiędzy punktami.

Kto najbardziej skorzysta z tej technologii? Skorzystamy wszyscy, ponieważ problem smogu dotyczy każdego. Będziemy mogli zadecydować o użyciu oczyszczacza powietrza w naszym domu lub maski antysmogowej na zewnątrz. Na pewno ludzie uprawiający sport na dworze powinni szczególnie docenić możliwość kontroli jakości powietrza, pozwoli im to zaplanować dokładny czas treningu tak, aby nie narażać się nadmiernie na działanie szkodliwych substancji.

Sensory Airly są zainstalowane już w 525 miejscach w Polsce. Liczba ta stale rośnie. Jest to dobry krok w kierunku walki ze smogiem. Na pewno przyczyni się to znacząco do wzrostu jakości życia Polaków.

Aplikacja do pobrania jest na play.google albo app store.

airly

źródło: antyapps.pl