Przejdź do treści

Soki – alternatywne źródło enzymów

soki owocowe

Głównym źródłem enzymów są owoce i warzywa, dlatego zaleca się ich dzienne spożycie. Niestety enzymy ulegają zniszczeniu w temperaturze powyżej 56 stopni Celsjusza, stąd potrzeba spożywania ich na surowo. Rzadko udaje się nam pochłonięcie ok. 2 kilogramów świeżych owoców i warzyw dziennie, dlatego wspaniałą alternatywą stały się świeże soki, wyciskane w wyciskarkach wolnoobrotowych.

Co to są enzymy?

Enzymy trawienne produkuje trzustka. Odpowiadają one właśnie za trawienie i równomierne rozprowadzenie wartości odżywczych po organizmie. Wydzielanie enzymów trawiennych to nie główne zadanie tego organu. Trzustka w głównej mierze odpowiada za odporność czy naprawę uszkodzonych komórek. Przy braku odpowiedniej ilości enzymów, trzustka musi nadrabiać owe braki.
Enzymy to substancje, które odpowiadają za wszystkie reakcje chemiczne w naszym organizmie. Ich głównym zadaniem jest proces trawienny i odpowiednie rozłożenie oraz dostarczenie witamin i wartości odżywczych dla organizmu. Enzymy są składową naszej śliny, dlatego zaleca się, aby każdy kęs przeżuć około 40 razy, ponieważ proces trawienny zaczyna się już w naszych ustach.

Niestety szybki tryb życia, jak i przetworzone jedzenie w poważnym stopniu ograniczają ilość dostarczanych enzymów do organizmu. Może to skutkować dolegliwościami żołądkowymi, zakwaszeniem organizmu, osłabieniem odporności, a w najgorszych przypadkach nowotworami.

Zaleca się, aby dostarczać jak najwięcej enzymów naszemu organizmowi. Głównym źródłem są surowe warzywa i owoce:

  • awokado zawiera lipazę, która wspomaga spalanie tłuszczów
  • ananas to źródło bromeliny, która odpowiada za trawienie białek, wzmacnia również nasz system odpornościowy
  • papaja zawiera papainę, która jest podobna do ludzkiej pepsyny, odpowiada za trawienie białek
  • grejpfrut zawiera enzymy spalające tłuszcz, ponadto reguluje gospodarkę węglowodanową oraz obniża ciśnienie krwi
  • figa zawiera enzymy wspomagające trawienie

Ponadto enzymy znajdziemy w miodzie i ziołach.

wyciskarki wolnoobrotowe

Soki – źródło enzymów

Mowa oczywiście o sokach powstałych przez proces wolnego wyciskania. Tylko takie soki gwarantują nam odpowiednią ilość enzymów. Dlaczego? Soki powstałe z wykorzystaniem wyciskarek wolnoobrotowych (w przeciwieństwie do sokowirówek) nie są poddane wysokim temperaturom, które jak wcześniej wspomniałem, niszczą enzymy. Więcej na temat różnic pomiędzy wyciskarkami wolnoobrotowymi, a sokowirówkami znajdziesz tutaj.

Najnowsze zalecenia mówią o dziennym spożyciu surowych warzyw i owocach w ilościach około 2 kilogramów. W praktyce jest to niemożliwe, dlatego wspaniałą alternatywą stają się soki wolno wyciskane. Na przyrządzenie 1 l. soku potrzeba około 2 kg. produktu, a samo przyrządzenie napoju nie dostarcza żadnych trudności, zwłaszcza, że producenci wyciskarek chwalą się tym, że nawet dzieci mogą obsługiwać ich urządzenia. Co więcej tak przygotowane soki można przechowywać w lodówce do 48 godzin, choć zalecane jest spożycie zaraz po przyrządzeniu.

Możemy przygotowywać soki jakie tylko chcemy, najlepiej tak dobierać produkty, aby tych enzymów jak najwięcej dostarczyć naszemu organizmowi. Po wypiciu już w przeciągu 15 minut nasz organizm przyswaja wszystkie enzymy, tym samym wspomagając trawienie i odciążając trzustkę.

Jak skutecznie usunąć kurz w domu? 7 sposobów na kurz

Czy wiesz, czym jest kurz? Na drobny pył składają się złuszczone tkanki naskórka, jaja owadów, roztocza, pleśń, włosy, sierść, pyłki roślin, zanieczyszczenia z samochodów i pieców. Z pewnością nie chcesz mieszkać z takimi “lokatorami”! Jak skutecznie usunąć kurz?

Na pewno nie jesteś w stanie całkowicie wyeliminować kurzu w swoim domu. Możesz jednak zminimalizować jego obecność i dbać o to, aby się nie nawarstwiał. W tym celu konieczne jest nie tylko regularne sprzątanie z pomocą odpowiednich narzędzi i preparatów, ale także zastosowanie kilku profilaktycznych środków.

Szczelne okna

Szczelne okna nie tylko są bardzo ważne ze względów termoizolacyjnych, ale także chronią Cię przed wdychaniem zanieczyszczeń z zewnątrz. “Wietrzenie mieszkania” które niegdyś było zalecane ze względu na wymianę powietrza, aktualnie nie jest konieczne. A nawet wręcz przeciwnie! Jeśli jesteś alergikiem, a sezon pylenia jest w pełni lub jest zima, a Ty mieszkasz w okolicy o szczególnie wysokim stężeniu pyłów PM w powietrzu, wietrząc mieszkanie będziesz działać na swoją niekorzyść. Szczelne okna w zestawieniu z profesjonalnym, dobrze dobranym do kubatury pomieszczeń oczyszczaczem, zapewnią Ci komfort i zmniejszą ilość osiadającego kurzu.

Czyste powietrze

Oczyszczacze i nawilżacze powietrza mogą usunąć nawet 80% zanieczyszczeń unoszących się w powietrzu: kurz, pyłki roślin, a nawet różnego rodzaju bakterie mogą zostać pochłonięte przez filtry. Aby tak się stało, istnieje kilka warunków koniecznych:

  • regularne czyszczenie filtrów – nawet najlepszej jakości filtry nie będą skutecznie działać, jeśli będą brudne
  • dobrze dobrana moc urządzenia do kubatury – zarówno nawilżacze, jak i oczyszczacze powietrza przeznaczone są do pomieszczeń o konkretnych rozmiarach. Zbyt mało wydajny oczyszczacz lub nawilżacz nie będzie w stanie zapewnić nam powietrza wysokiej jakości
  • korzystanie z wysokiej klasy sprzętu – to naprawdę ma znaczenie. Oczyszczacze i nawilżacze niskiej jakości pobierają więcej mocy przy mniejszej przepustowości; dodatkowo mogą nie spełniać oczekiwań względem jakości powietrza. Warto też pamiętać, że są to urządzenia, które pracują niemal ciągle – dlatego dobra jakość podzespołów gwarantuje nam, że posłużą latami, a nie jeden sezon.

Im mniej kurzu w powietrzu, tym mniejsze ryzyko jego osiadania na meblach!

Wentylacja

Jeśli mieszkasz w mieszkaniu w bloku, nie masz zbyt wielkiego wpływu na to, w jaki sposób Twoje mieszkanie jest wentylowane. Możesz jednak regularnie czyścić kratki (to prawdziwe siedlisko kurzu). Jeśli lubisz się angażować możesz też wywierać nacisk na spółdzielnię mieszkaniową, aby poważnie podchodziła do corocznych kontroli wentylacji grawitacyjnej. Jeśli jednak jesteś na etapie budowy domu lub planujesz większy remont swojego domu, przemyśl umieszczenie w nim wentylacji mechanicznej. Jest znacznie bardziej energooszczędna niż “tradycyjna” wentylacja grawitacyjna, ponieważ polega na zamkniętym obiegu powietrza. Specjalne urządzenie, którym jest rekuperator, oczyszcza za pomocą systemu filtrów krążące powietrze i tłoczy je do poszczególnych pomieszczeń. Ciepło wytwarzane przez mieszkańców, urządzenia AGD, a także urządzenia grzewcze jest niemal całkowicie odzyskiwane, a nie ulatuje kominkami. A co do tego ma kurz? Ponieważ rekuperator regularnie czyści powietrze, w połączeniu z oczyszczaczem i szczelnymi oknami tworzą prawdziwą barierę dla zanieczyszczeń.

Odkurzanie

Co się kojarzy z usuwaniem kurzu? Oczywiście, odkurzanie! Jednak aby naprawdę miało sens, należy do tego celu używać dobrej jakości odkurzaczy. I nie chodzi tu bynajmniej tylko i wyłącznie o topowe marki. Ważne, aby odkurzacz miał filtry HEPA, które zapobiegają ponownemu przedostawaniu się kurzu z odkurzacza na zewnątrz. Z tego powodu warto inwestować w prawdziwie szczelny sprzęt. Idealnym rozwiązaniem są odkurzacze wodne, które filtrują powietrze przez wodę, a ich czyszczenie zajmuje parę chwil i jest bardzo higieniczne (czego nie można powiedzieć o tradycyjnych workach).

Kierunek góra-dół

Jeśli chcesz naprawdę skutecznie usunąć kurz, musisz zacząć od… sufitu. Kurz uwielbia osiadać na ramach okiennych, karniszach, wysoko powieszonych półkach, górnych krawędziach drzwi. Oczywiście na co dzień najbardziej brudzą się powierzchnie często użytkowane, czyli podłogi i blaty, dlatego warto je czyścić co parę dni. Maksymalnie jednak raz w tygodniu dobrze jest poodkurzać i przetrzeć pomijane przeważnie rejony. W trakcie odkurzania i ruchów powietrza, kurz zalegający w wysokich partiach mieszkania unosi się, co może powodować ataki alergii, a także niszczyć efekty sprzątania niższych partii.

Chemia gospodarcza

Nieważne, czy jesteś osobą poszukującą wyłącznie ekologicznych alternatyw dla popularnych środków, czy korzystasz ze znanych marek płynów do sprzątania – poniższe fakty powinieneś znać.

  • nic co lepkie, nie jest dobre – roztwór octu i kwasku cytrynowego jest ekologiczny, ale przy złym stężeniu stworzy “kleik”, do którego kurz będzie lgnąć ze wzmożoną mocą. Podobnie stanie się, jeśli za mało rozcieńczymy typowy środek ze sklepowej półki
  • mikrofibra nie musi być mokra – popularne ściereczki z mikrofibry świetnie usuwają kurz bez potrzeby nakładania jakichkolwiek preparatów. To ekologiczne, ale też ekonomiczne rozwiązanie
  • zapach nie jest ważny – to, jak pachnie płyn do mycia blatów czy podłóg jest znacznie mniej istotne, niż jego działanie. Co więcej, większość środków zapachowych może działać drażniąco dla alergików – nawet, jeśli usuniemy kurz, substancje zapachowe mogą powodować ataki alergii.

Siedliska kurzu

Sprzątając koniecznie pamiętaj o miejscach, w których kurz uwielbia się gromadzić, a stamtąd atakuje całe mieszkanie. Są nimi:

  • nieosłonięte półki z książkami – papier przyciąga kurz, dodatkowo bardzo trudno się czyści. Książki najlepiej trzymać w przeszklonych biblioteczkach, albo regularnie odkurzać. Uwaga na miotełki do kurzu – co prawda ściągają kurz z książek, ale za to rozpylają go w powietrzu
  • zakamarki pod meblami – wybieraj meble na nóżkach, które umożliwiają wsunięcie końcówki odkurzacza. Raz na parę tygodni koniecznie odsuń pralkę i jeśli to możliwe, także lodówkę, a następnie odkurz i umyj powierzchnię pod nimi
  • dywany i wykładziny – są piękne i miękkie, ale stanowią idealną pożywkę dla roztoczy i miejsce do zalegania kurzu. Co najmniej raz w roku dobrze jest skorzystać z profesjonalnej usługi czyszczenia dywanów
  • koce, narzuty, poduszki – pewnie nie trzeba Ci przypominać, że pościel należy zmieniać co tydzień. Ale czy pamiętasz też o pledach i poduszkach ozdobnych? Jeśli w domu mieszka alergik, wybieraj tkaniny ozdobne, które dobrze znoszą częste pranie w wysokich temperaturach – dzięki temu będziesz cieszyć się czystym i ładnym wystrojem domu.

Wpływ smogu na zdrowie

Wiosną i latem wszystko w porządku. Oddychasz pełną piersią. Ale gdy tylko pierwsze liście spadną z drzew, w gardle zaczyna się dziwne, nieustające drapanie. Każdego ranka budzisz się z chrypką, a chrząkanie nie opuszcza cię przez cały dzień. Gdy pierwsze zielone liście pojawiają się na drzewach a za oknem czuć wiosenny wietrzyk wszystko ustępuje, jak ręką odjął. Zastanawiasz się co może być przyczyną? Lepiej wyjrzyj za okno.

Smog ma wyjątkowo kiepski wpływ na nasze zdrowie. Nie tylko dusi i źle wpływa na samopoczucie, ale w dłuższej perspektywie może również prowadzić do poważnych chorób a nawet śmierci. W naszym kraju z powodu zanieczyszczonego powietrza co roku przedwcześnie umiera ponad 48 000 osób. Jak to możliwe?

Tam, gdzie jest smog, tam istnieją również groźne dla zdrowia substancje. Gęsta zawiesina, która w znacznej mierze narasta w okresie jesienno-zimowym to prawdziwa tablica Mendelejewa. Oprócz szkodliwych dla układu oddechowego i krwionośnego tlenków azotu, dwutlenku siarki i sadzy, smog zawiera też niebezpieczne dla układu nerwowego metale ciężkie (np. chrom, arsen, kadm, rtęć i ołów), a także rakotwórcze dioksyny, furany i benzo(a)piren – silny kancerogen.

Smog to prawdziwa tablica Mendelejewa (fot. Pexel, CC0 License)

Smog to prawdziwa tablica Mendelejewa (fot. Pexel, CC0 License)

Rakotwórczy benzo(a)piren

Benzo(a)piren czyli benzoalfapiren (BaP) to trująca substancja z grupy wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych (WWA), która wydziela się podczas spalania węgla (szczególnie tego złej jakości), drewna i śmieci, w tym także tworzyw sztucznych typu PET. Międzynarodowa agencja badań nad rakiem (IARC) już w latach 80-tych uznała go za główny czynniki powodujący raka u ludzi. Szacuje się, że od momentu zetknięcia się z trucizną do powstania zmian nowotworowych musi minąć około 15 lat.

Chociaż wraz z nadejściem wiosny ilość benzo(a)pirenu w powietrzu spada, to w naszym ciele zostaje on na dłużej. Ten szkodliwy związek kumuluje się w organizmie i z upływem czasu może prowadzić do poważnych uszkodzeń organów wewnętrznych – nadnercza i wątroby – a także układu odpornościowego i krwionośnego. Wpływa również na płodność i zdrowie płodu.

Dopuszczalne stężenie tej trującej substancji, określone w prawie unijnym wynosi 1 ng/m3, tymczasem w naszym kraju normy te przekroczone są rokrocznie o około 40%!. Według raportu Europejskiej Agencji Środowiska (EEA) ponad połowa najbardziej zanieczyszczonych miast UE leży w naszym kraju. Ekspert inicjatywy obywatelskiej Polski Alarm Smogowy – Andrzej Guła, szacuje, że statystyczny mieszkaniec Krakowa w ciągu roku wdycha ilość benzoalfapirenu równą 2,5 tys. wypalonych papierosów! Zanim więc następnym razem wrzucimy do pieca plastikową butelkę lub stare meble, zastanówmy się kilka razy jaki wpływ tego typu opał ma na zdrowie nas samych i naszych sąsiadów.

Benzo(a)piren to jedne z głównych czynników rakotwórczych (fot. Pexel, CC0 License)

Benzo(a)piren to jeden z głównych czynników rakotwórczych (fot. Pexel, CC0 License)

Szaro, aż głowa boli

Spałeś 7-8 godzin, nie budziłeś się, a rano i tak jesteś niewyspany? Bóle głowy, problemy z pamięcią czy koncentracją niekoniecznie muszą być konsekwencją niedospania, stresu czy spadku formy. By zdrowo funkcjonować nasz mózg i układ nerwowy potrzebują czystego powietrza i dotlenienia. Toksyczne substancje zawarte w smogu skutecznie to funkcjonowanie utrudniają, a lista ich przewinień jest długa. Od uczucia niepokoju, przez stany depresyjne, po przyspieszone starzenie się układu nerwowego, zmiany anatomiczne w mózgu czy udar.

Skoro wiemy, że na nasze zdrowie wpływa to, co jemy i pijemy, to dlaczego tak trudno uwierzyć nam, że taki sam wpływ ma również powietrze, którym oddychamy?

Z podrażnieniem na Ty

W czasie alarmu smogowego najbardziej cierpią te miejsca, które mają z nim bezpośredni kontakt. Substancje zawarte w zanieczyszczonym powietrzu podrażniają oczy, nos i gardło, wywołując charakterystyczne drapanie. Towarzyszy im często katar, kaszel, zapalenie zatok i problemy z oddychaniem. W większości przypadków ustępują one wraz ze spadkiem emisji pyłów w powietrzu. Jednak wśród osób, które mają “słabsze gardło” i częściej łapią infekcje dróg oddechowych, taki stan może doprowadzić do chronicznych problemów lub poważniejszych chorób.

Do prawidłowego funkcjonowania serce potrzebuje czystego powietrza (fot.Unplash)

Do prawidłowego funkcjonowania serce potrzebuje czystego powietrza (fot.Unplash)

Serce nie maszyna

Serce to niezwykły organ, który może pracować na pełnych obrotach nawet ponad 100 lat. W ciągu godziny przetacza około 350 litrów krwi, a w ciągu całego życia uderza około trzech miliardów razy! Jednak żeby sprawnie pracować potrzebuje tlenu wysokiej jakości. Kiedy zamiast czystego powietrza dostaje toksyczne substancje, nic dziwnego, że zaczyna szwankować. Smog skutecznie utrudnia pracę najważniejszego mięśnia w ludzkim ciele, prowadząc do zawałów, nadciśnienia tętniczego, choroby niedokrwiennej, zaburzenia rytmu i niewydolności serca. Winnym kłucia w klatce piersiowej wcale nie musi więc być wada organu, lecz środowisko w jakim przebywamy.

Oddycham ciężkim powietrzem

Smog wdziera się z każdym oddechem do wnętrza układu oddechowego. Nic dziwnego, że najbardziej obciąża płuca. Cząsteczki szkodliwych pyłów  zawieszonych PM10 i PM2,5 mają wielkość od 10 do nawet 2,5 mikrometra, co sprawia, że bez problemu przedostają się do naszych pęcherzyków płuc. Jeśli uzmysłowimy sobie, że po rozłożeniu pęcherzyków płucnych ich powierzchnia dorównywałaby wielkością boisku piłkarskiemu, to widzimy, jak duży obszar naszego ciała kumuluje zanieczyszczenia.

Zanieczyszczone powietrze powoduje częstsze infekcje dróg oddechowych, zaostrza objawy POChP, czyli przewlekłej obturacyjnej choroby płuc, a także prowadzi do raka płuc. Osoby cierpiące na astmę w sezonie grzewczym mają szczególne powody do zmartwień, bo przez smog dochodzi u nich do zaostrzenia objawów choroby. W ich przypadku nie potrzeba mierników sprawdzających zanieczyszczenie powietrza. Wystarczy by wyszły na zewnątrz, by od razu odczuć skutki drażniących pyłów.

Dzieci wdychają śmieci

Smog nie oszczędza również dzieci, zarówno kilkulatków, jak i tych najmniejszych, znajdujących się jeszcze w brzuchu mamy. Zanieczyszczone powietrze może wpływać na niską wagę urodzeniową najmłodszych a nawet przyczynić się do poronienia, przedwczesnego porodu czy obumarcia płodu.

Na działanie smogu najbardziej narażony jest jednak układ oddechowy najmłodszych. W przeciwieństwie do dorosłych dzieci bardzo często oddychają buzią, a ich drogi oddechowe nie są jeszcze w pełni ukształtowane – są krótsze i węższe. Wraz z większą częstotliwością oddechów małego człowieka powoduje to znacznie większą styczność z zanieczyszczonym powietrzem i nieustanne stany zapalne. W konsekwencji obniża to odporność dziecka, może prowadzić do zatkania dróg oddechowych i duszności. A stąd już tylko krok do niedotlenienia i złej pracy układu krążenia.

Układ oddechowy dzieci jest dużo delikatniejszy, niż u dorosłych (fot. Pexel, Benzo(a)piren to jedne z głównych czynników rakotwórczych (fot. Pexel, CC0 License)

Układ oddechowy dzieci jest dużo delikatniejszy, niż u dorosłych (fot. Pexel, CCO License)

Popraw jakość powietrza od ręki

Na szczęście nie musisz poddawać się smogowi. Możesz działać, a ku temu masz pełen wachlarz opcji. Na początek spróbuj kilku prostych kroków, które ochronią ciebie i twoich najbliższych przed negatywnymi skutkami smogu oraz  poprawią warunki powietrza w najbliższym otoczeniu.

  • Nie wietrz mieszkania w czasie alarmu smogowego.
  • Zaproś do domu rośliny oczyszczające powietrze (np. draceny, fikusy, skrzydłokwiat).
  • W pomieszczeniach używaj oczyszczacza powietrza.
  • W czasie dużego zanieczyszczenia unikaj spacerów i większej aktywności na zewnątrz.
  • Wychodząc z domu, włóż maskę przeciwpyłową.
  • W samochodzie włącz nawiew w obiegu wewnętrznym.

Najwięcej czasu spędzamy w pomieszczeniach, dlatego warto zadbać o możliwie najlepszą jakość powietrza w domu czy w miejscu pracy, używając dopasowanego do Twoich potrzeb oczyszczacza. Wybierając odpowiedni sprzęt, zwróć uwagę na powierzchnię, jaką chcesz oczyszczać i dodatkowe funkcje (np.nawilżanie powietrza). Dzięki temu utrzymasz powietrze na zdrowym poziomie przez cały rok.